TKM Blog

Alle goeds voor 2012

2011-12-28T14:23:00.001+02:00

Toonkunstkoor Maastricht tijdens de Kerstmatinee 2011

TKM Kerstmatinee 2011

2011-12-09T00:38:00.001+02:00

zaterdag 17 december 2011 | O.L.Vrouwebasiliek Maastricht | 15u30

Luistertip: Messiah van Händel

2011-11-17T13:28:00.001+02:00

Gabor Bartos nodigt uit.

Zaterdag 17 december eerst 's-middags de TKM Kerstmatinee in de O.L.Vrouwebasiliek (15u30), dan 's-avonds de Messiah van Händel in het Theater aan het Vrijthof (20u00).
De Messiah is op 16 december ook te beluisteren in Heerlen.

Programma TKM Kerstmatinee 2011

Aubade

2011-11-08T18:16:00.002+02:00

In het AVRO Radio 4 programma ´De Klassieken´ bood Josine Hupperts haar vader een aubade aan n.a.v. het feestconcert van 23 oktober jl. toen de 90ste verjaardag en het 65 jarig dirigenten jubileum van Jan Hupperts werd gevierd.

De AVRO koos voor het Benedictus van Jenkins in een merkwaardige maar mooi gezongen uitvoering voor brassband en mannenkoor (Cory Band & Cantorion).

Luister deze aubade hieronder terug.
Aubade by ToonkunstkoorMaastricht

Bron: http://deklassieken.radio4.nl/

Vivaldi: Gloria in D

2011-11-02T00:00:00.000+02:00

Jan Hupperts en TKM trakteren...
Ter gelegenheid van Jan Hupperts 90ste verjaardag en zijn 65 jarig dirigentenjubileum kunt u via TKM Blog de werken van het feestconcert van afgelopen zondag terugluisteren én downloaden.
Kijk hier voor meer informatie over het feestconcert.

Vivaldi: Gloria in D by ToonkunstkoorMaastricht
Live opname zondag 23 oktober 2011, St. Janskerk Maastricht.

Opname: TKM - Leo Meewis

Haydn: Zigeunertrio

2011-10-31T00:00:00.000+02:00

Jan Hupperts en TKM trakteren...
Ter gelegenheid van Jan Hupperts 90ste verjaardag en zijn 65 jarig dirigentenjubileum kunt u via TKM Blog de werken van het feestconcert van zondag 23 oktober terugluisteren én downloaden.

Klik hier voor meer informatie over het feestconcert.

Haydn: Pianotrio nr.39 in G "Zigeunertrio" by ToonkunstkoorMaastricht
Live opname zondag 23 oktober 2011, St. Janskerk Maastricht.
Opname: TKM - Leo Meewis

Mozart: Vesperae solennes de confessore

2011-10-29T22:30:00.002+02:00

Mozart: Vesperae Solennes de Confessore by ToonkunstkoorMaastricht

Live opname zondag 23 oktober 2011, St. Janskerk Maastricht.
Opname: TKM - Leo Meewis

Terugblik concert Jan Hupperts 90 (2)

2011-10-26T15:25:00.000+02:00

Jan Hupperts aan de vleugel speelt met zijn kleindochters Josephine (viool) en Elisabeth (cello) het derde deel uit het Pianotrio in G ´Zigeunertrio´ van Joseph Haydn.

Zie ook het interview met Jan en zijn kleindochters op TV Maastricht, klik hier >>

Terugblik concert Jan Hupperts 90 (1)

2011-10-25T20:03:00.000+02:00

Fragmenten uit de Vesperae solennes de confessore van W.A. Mozart.
Dixit en Laudate Dominum

De metamorfose van Jan Hupperts

2011-10-24T21:00:00.000+02:00

Zaterdagochtend, repetitieruimteToonkunstkoor Maastricht.

Stiptom 10.00 uur begint Jan Hupperts met inzingoefeningen. Geen seconde muziektijdwil hij verknoeien. Laatkomers worden genegeerd, misschien niet eens opgemerkt.De muzikale energie komt vrij.

Janheeft de laatste tijd in zijn persoonlijk leven een aantal flinke tegenslagenmoeten incasseren. Ook in die moeilijke tijden heeft hij nauwelijks éénrepetitie verzuimd. Dat is veel meer dan plichtsbesef alleen. De muziek maaktongekende krachten bij hem vrij, geeft hem energie. Op het moment dat hij voorhet koor staat of achter de vleugel plaatsneemt, voltrekt zich een metamorfose.Hij betreedt een andere wereld en in die wereld is hij onvermoeibaar. Muzieklijkt hem onaantastbaar te maken.

Hetis een wereld waarin hij nu al 65 jaar als dirigent en nog langer als pianistleeft. Een wereld die weinig geheimen meer voor hem kent maar waarin hij ookblijft leren. Zoals hij zelf vaak zegt: “in al die grote meesterwerken valt iederekeer weer iets nieuws te ontdekken”. Die metamorfose als koorlid meemaken isfascinerend en ongetwijfeld één van de redenen waarom zijn zangers hem zo trouwblijven.

Ineen recent interview met Dagblad De Limburger zegt Jan: "Mijn gehoor iseigenlijk te goed. Ik hoor te veel". Sterker nog, tijdens de repetitiehoort Jan de fouten nog voor ze zijn gemaakt. "Ik waarschuw al maar vast,die tweede noot moet zachter".

Jan bespeelt het koor bijna als eenpiano. Dit komt het duidelijkst naar voren in zijn aandacht voor frasering,dynamiek en ritme. De drie muzikale elementen waar Jan het meest op hamert."Die boogjes staan er niet voor niets". "Deze noten staccato,kijk maar naar de begeleiding". Vervolgens hoort het koor tijdens hetzingen bij iedere staccato noot Jan erbovenuit: "los, los, los...."

"Dieachtste noot iets benadrukken, die staat er niet voor niets. Die had decomponist ook kunnen weglaten, dan klinkt het ook wel, maar zo heeft hij hetniet bedoeld”.

Kenmerkendvoor Jan is dat geen enkel detail aan zijn aandacht ontsnapt. Met eenbewonderenswaardige vasthoudendheid onderbreekt hij bij iedere onvolkomenheid.Hij gaat niet verder voordat het helemaal goed is. Nou ja, helemaal: "hetkan altijd beter".

Degrote lijnen komen pas aan het eind van een repetitieperiode aan bod. Het koorzou dat wel eens wat eerder willen, Jan is echter onverbiddelijk. Eerst dedetails, dan het geheel. "Nu kunnen we pas echt muziek gaan maken",zegt hij dan.

Zoalsreeds gezegd: muziek geeft hem energie, troost en soms ook pijn. Vooral als erweer eens "geschmierd" wordt, kijk je als koorlid in een van pijnvertrokken gezicht. Alsof iemand hem een stomp in de maag heeft gegeven."Vreselijk, buikpijn krijg ik hier van”.

Maarsoms, een heel enkele keer, zegt Jan na een mooi gezongen passage - bijnaterloops - "niet slecht". Demaximale lof... en tevreden gezichtenbij de zangers.

Endan is het 13.00 uur, na bijna drie uur staand achter de piano vraagt deonvermoeibare ietwat beschroomd aan zijn zangers: “mag ik nog vijf minuutjesdoorgaan of zijn jullie te moe?”

Jehebt dan de indruk dat hij nog wel uren door zou kunnen gaan.

Slechtséén ding duurt Jan op zo´n zaterdagochtend te lang... de pauze!

(Uit het programmaboekje bij het feestelijk concert op zondagmiddag 23 oktober 2011 ter gelegenheid van Jan Hupperts 90ste verjaardag en 65 jarig dirigentenjubileum - tekst: Pascal Nypels - foto's: Marijke Perquin.)

TKM op TV Maastricht

2011-10-24T20:00:00.000+02:00

TKM voorzitter Gerdien de Bruijn als ´ster-reporter´ van TV Maastricht in het programma Weekend Lui d.d. 24 oktober 2011. De dag van Jan Hupperts 90ste verjaardag!

Bron: RTV Maastricht

Jan Hupperts is 90!

2011-10-24T09:26:00.001+02:00

Vandaag - maandag 24 oktober 2011 - is het dan echt zover! Jan Hupperts is 90 jaar geworden.

De jarige dirigent van Toonkunstkoor Maastricht heeft een enerverend weekend achter de rug. Een generale repetitie op zaterdag en een zeer geslaagd verjaardagsconcert op zondagmiddag (zie de bijgevoegde foto's)

Foto's: Theo Bakker en Raymond Nypels

Proficiat Jan!

2011-10-24T08:30:00.000+02:00

Foto: Raymond Nypels

TKM op Maastricht FM

2011-10-22T08:23:00.001+02:00

Een interview met Gerdien de Bruijn en Mia Bakker van Toonkunstkoor Maastricht (TKM) in het radioprogramma Het Geluid van Maastricht op vrijdag 21 oktober 2011
(Bron: Maastricht FM)

Een bijzonder concert voor een bijzonder mens!

2011-10-14T15:21:00.001+02:00

In 1946 dirigeerde Jan Hupperts zijn eerste concert. Hij is dit jaar dus 65 jaar als dirigent actief. Bovendien hoopt hij op 24 oktober de gezegende leeftijd van 90 (!) jaar te bereiken.

Reden voor een groots eerbetoon dat plaats zal vinden op zondagmiddag 23 oktober in de St. Janskerk te Maastricht. Dit besloten concert wordt hem cadeau gedaan door zijn koor TKM. Jan heeft zijn vrienden, bekenden en familieleden mogen uitnodigen om hen te trakteren op een bijzondere middag. Natuurlijk wordt hij zelf aan het werk gezet en zal hij de twee koorwerken - Vesperae solennes de confessore van Mozart en het feestelijke Gloria in D van Vivaldi - dirigeren. Deze werken zullen begeleid worden door musici van het LSO aangevuld met jonge musici, onder wie drie kleindochters van de jarige.

Wat dit concert helemaal bijzonder maakt, is dat Jan voor het eerst sinds lange tijd weer in het openbaar als pianist zal optreden. Samen met zijn kleindochters Josephine (viool) en Elisabeth (cello) zal hij het Pianotrio nr. 39 in G - het Zigeunertrio - van Joseph Haydn vertolken.

Klik hier voor het complete programma

Portret Jan Hupperts: Hans ter Horst

Terugblik Parcoursconcert 2011

2011-09-17T20:38:00.005+02:00

Foto´s: Anneke Theunissen

Toonkunstkoor Maastricht concerteerde op zondag 11 september jl. in de vertrouwde St. Janskerk in het kader van het Parcours 2011. Het koor zong o.a. delen uit de Vesperae solennes de confessore van Mozart (met een fraaie solo van koorlid Marie-José Bastiaans) en het Gloria in D van Vivaldi.

Beide werken maken deel uit van het programma voor het feestelijk concert op zondagmiddag 23 oktober wanneer de 90ste verjaardag en het 65-jarig dirigentenjubileum van Jan Hupperts zal worden gevierd.

Het complete programma van dit feestelijk concert ter ere van Jan Hupperts
vindt u hier.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

Affiche TKM Parcoursconcert 2011

Terugblik Passieconcert 2011

2011-04-16T18:12:00.016+02:00

Pie Jesu - fragment uit het Requiem van Gounod

Laudate dominum

uit het Vesperae solennes de confessore van Mozart

Geluidsopname gemaakt door Leo Meewis

Enkele gefilmde impressies

uit de Vesperae solennes de confessore van Mozart

Vespers voor Salzburg

2011-01-18T12:49:00.020+02:00

TKM Passieconcert 2011
Zondag 10 april 2011 - St. Janskerk Maastricht - 15u30

Toonkunstkoor Maastricht
Instrumentaal ensemble
Jan Hupperts, dirigent
Fenna Ograjensek, sopraan ~ Edith van Rijswijk, alt
Ben Heijnen, tenor ~ Gaël Mercier, bas

Mozart: Vesperae solennes de confessore (K.339)
Gounod: Requiem

Op zondagmiddag 10 april vindt het Passieconcert 2011 van Toonkunstkoor Maastricht plaats in de St. Janskerk te Maastricht. Naast het Requiem van Gounod – in reprise na het grote succes van vorig jaar – staat een beroemde compositie van Mozart op het programma: de Vesperae solennes de confessore.

Voor de Vesperdiensten in de Dom van Salzburg componeerde Mozart twee zettingen op de Vesperteksten. De Vesperae solennes de Dominca, K.321 in 1779 en de Vesperae solennes de confessore, K.339 in 1780. Deze werken ontstonden in een voor Mozart bewogen tijd, kort na het overlijden van zijn moeder.

In beide werken volgt Mozart nauwgezet de katholieke liturgie van de vesperdiensten: vijf oudtestamentische psalmteksten gevolgd door het nieuwtestamentische Magnificat (Lofzang van Maria). Het was toentertijd liturgisch gebruik om de vijf psalmteksten en het Magnificat te ‘omlijsten’ met eenstemmige gregoriaanse antifonen.

De toevoeging de confessore is niet van Mozart zelf maar wekt de suggestie dat de compositie ter ere van een heilige werd gecomponeerd. Solennes geeft slechts aan dat het een werk betreft met orkestrale begeleiding.

De muziek bij de eerste drie psalmen Dixit Dominus ( Psalm 110), Confitebur tibi (Psalm 111) en Beatus vir (Psalm 112) behoort tot de meest krachtige kerkmuziek die Mozart in Salzburg schreef. De zetting van het Laudate pueri (Psalm 113) is een oefening in ouderwets contrapunt, geheel in contrast met het volgende deel Laudate dominum (Psalm 116) dat rust uitstraalt en van een stralende schoonheid is. Het zou niet voor niets één van Mozarts populairste werken worden.
In het eerste Laudate dominum uit 1779 zwijgt het koor en is alleen de sopraan aan het woord. Bij de zetting uit 1780 geeft Mozart de solo eveneens aan de sopraan maar laat hij het koor bijna onmerkbaar de compositie 'binnensluipen'. Een prachtig effect!
Het afsluitende Magnificat is in sonatevorm geschreven. Het hoofdthema zou Mozart - opmerkelijk genoeg - elf jaar later in zijn allerlaatste compositie, de ouverture voor de opera La Clemenza di Tito, opnieuw gebruiken en letterlijk citeren.

In deze Vesperzettingen toont Mozart, meer dan bij de in Salzburg gecomponeerde missen, zijn persoonlijke ideeën over sacrale muziek. Albert Einstein zei dan ook: ‘Wie deze werken niet kent, kent Mozart niet’ .

TKM Kerstmatinee 2010

2010-12-01T10:50:00.014+02:00

Voor de twaalfde keer op rij brengt Toonkunstkoor Maastricht op de zaterdag voor kerstmis een sfeervolle kerstmatinee in de O.L.Vrouwebasiliek te Maastricht. Internationaal kerstrepertoire van o.a. Bach, Britten, Honegger, Mendelssohn en Rheinberger wordt afgewisseld door samenzang met het publiek. Het concert wordt traditioneel afgesloten met het (samen)zingen van het Stille Nacht. Dirigent is Jan Hupperts, de begeleiding is in handen van pianist Paul Huijts. Kijk voor het complete programma op de TKM website.

De TKM Kerstmatinee is onderdeel van het culturele programma van Magisch Maastricht.

http://www.toonkunstkoormaastricht.nl/

TKM in Magisch Maastricht

2010-12-01T07:15:00.001+02:00

Jan Hupperts repeteert...

2010-10-27T14:35:00.020+02:00

Afgelopen zondag is TKM-dirigent Jan Hupperts 89 jaar geworden. Nog iedere zaterdagochtend inspireert hij zijn koor drie uur lang onvermoeibaar - staande achter de piano - tijdens de wekelijkse TKM repetitie. Koorlid Marijke Perquin is een filmpje aan het maken over het boeiende repetitieproces voor de traditionele kerstmatinee op zaterdag 18 december.De eerste stills zijn hierboven te zien.

De dirigent van de toekomst dient zich al aan, 86 jaar jonger dan onze Jan...

Foto's Passieconcert 2010

2010-03-30T10:06:00.011+02:00

Terugblik Passieconcert 2010

2010-03-29T12:30:00.020+02:00

Lees meer over dit concert op de TKM website: klik hier>>
----------------------------------------------------------------------
Beluister fragmenten uit Via Crucis van Franz Liszt

Beluister fragmenten uit het Requiem van Charles Gounod
Dies Irae (solisten)

Sanctus

Agnus Dei

Filmbeelden: Raymond Nypels

Passieconcert II: Requiem - Gounod

2010-02-15T02:02:00.003+02:00

TKM PASSIECONCERT - ZONDAG 28 MAART 2010

ST. JANSKERK MAASTRICHT - 15u30

Toonkunstkoor Maastricht

Jan Hupperts, dirigent

Fenna Ograjensek, sopraan Ioana Tautu, alt

Jean-Michel van Oosten, tenor Marcello Mejia Mejia, bariton

Siana Dragneva, I.viool Györgyi Bácsy, II.viool

Jordan Schwartz, altviool Gabor Bartos, cello

Oleksandr Boroday, contrabas Josephine van Son, harp

Paul Huijts, orgel

In bovenstaande promo hoort U het begin van het 'Dies Irae' en het slot van het 'Recordare' uit het Requiem van Gounod. Geen stormachtig, heftig begin bij het ‘Dies Irae’ zoals bij tijdgenoten van Gounod – denk aan Verdi – maar juist een mysterieus en ritmisch beginmotief. De meest angstaanjagende teksten over gruwel, dood en oordeel worden muzikaal voorzien van de mooiste passages uit het werk. Het ‘Recordare’, eerst gezongen door de sopraan dan overgenomen door het koor heeft een zeer sereen karakter: alsof de hemel open gaat.

Gounods religieuze muziek

Gounod is tegenwoordig vooral bekend dankzij opera’s als: Romeo et Juliette en Faust. Volgens collega componist Camille Saint-Saëns school Gounods ware kracht en oorspronkelijkheid echter in diens religieuze muziek.

Net als Liszt was Gounod een toegewijd katholiek. Hij had ook met Liszt gemeen dat hij voortdurend heen en weer geslingerd werd tussen het geestelijke en het ‘vleselijke’, het sacrale en het profane. Gounod voelde zijn leven lang de behoefte religieuze muziek te schrijven. In een brief aan Charles Bordes verklaart hij: “Palestrina en Bach zijn als kerkvaders voor ons, het is belangrijk dat wij hun zonen blijven”.

Achtergrond van het Requiem
Aangeslagen door de dood van zijn kleinzoon Maurice, nam Gounod op late leeftijd nog één keer de pen ter hand. De eerste maten van het Requiem schreef hij op 21 maart 1891, hij voltooide het werk in 1893.

Hoewel hij zich erg vermoeid voelde ging Gounod op de ochtend van de 15e oktober 1893 samen met zijn toegewijde leerling en trouwe compagnon Henri Büsser ter kerke. Na het middageten nam hij plaats achter zijn vleugel om een pianobewerking van het prachtige ‘Benedictus’ te voltooien. Zijn vrouw vond hem in zijn studeerkamer met zijn hoofd rustend op de tafel naast de geopende partituur van het Requiem. Gounod was getroffen door een hersenbloeding en kwam niet meer bij bewustzijn; hij stierf drie dagen later op 18 oktober 1893 met een crucifix in zijn handen.

Enkele maanden later, in de Goede Week van 1894, vond de première van het Requiem plaats. Een tweede uitvoering, in oktober 1894, was bedoeld als officieel postuum eerbetoon in aanwezigheid van Gounod’s familie en vele beroemdheden onder wie Ambroise Thomas en Giuseppe Verdi.

Om uitvoeringen van het requiem te bevorderen maakte Henri Büsser drie verschillende versies. De laatste versie voor strijkkwintet, harp en orgel geeft waarschijnlijk het beste de intenties van de componist weer. Voor Gounod moest sacrale muziek vooral oprecht, eerlijk en contemplatief zijn.

(Tekst gebaseerd op een Franstalige toelichting van André Charlet)

Passieconcert I: Via Crucis - Liszt

2010-02-13T10:42:00.006+02:00

TKM PASSIECONCERT - ZONDAG 28 MAART 2010

ST. JANSKERK MAASTRICHT - 15u30

Toonkunstkoor Maastricht

Jan Hupperts, dirigent

Paul Huijts, orgel

Marcello Mejia Mejia, bariton

Twee bijzondere werken uit de romantiek voert Toonkunstkoor Maastricht dit jaar op Palmzondag uit. Het zelden uitgevoerde Requiem van Charles Gounod en Via Crucis van Franz Liszt. In twee blogberichten willen we wat dieper ingaan op deze werken. In dit blogbericht aandacht voor Via Crucis van Franz Liszt.

De indrukwekkende soberheid van de Via Crucis leert ons een totaal nieuwe Liszt kennen. In heel wat van zijn briljante pianowerken is de verpakking indrukwekkend, maar de inhoud eerder mager. Hier is het juist omgekeerd. De verpakking is uiterst sober, maar de inhoud wordt geweldig rijk: de ideeën, de thema's, de harmonie, de korte, maar aangrijpende solopassages en de mediterende koren.

De teksten van zijn 'Via Crucis' kunnen onderverdeeld worden in drie categorieën:
(1) korte bijbelcitaten of de titel van één van de veertien staties van de kruisweg. Deze worden alle gezongen in het Latijn, behalve het Aramese citaat "Eli, Eli...";
(2) gregoriaanse hymnen: "Vexila Regis" en "O crux ave" en de sequens "Stabat Mater";
(3) Lutherse koralen: "O Haupt voll Blut und Wunden" (tekst: Paul Gerhardt / muziek: Hans Leo Hassler) en "O Traurigkeit" (tekst: Zangboek Mainz - 1628);

Sommige staties zijn bij Liszt "woordeloos", zoals bijvoorbeeld de vierde statie waarin Jezus zijn moeder ontmoet. Dit treffend beeld spreekt zo voor zichzelf dat Liszt hier geen tekstduiding aan toevoegt. Wel gaat hij muzikaal, vooral harmonisch, het verst in het aftasten van de grenzen van de tonaliteit.
De Christuspartij wordt door een bariton gezongen.

Liszt voltooide het werk uiteindelijk in 1879. Tijdens zijn leven werd het echter nooit uitgevoerd. De eerste uitvoering vond pas plaats op Goede Vrijdag van het jaar 1929 in Boedapest.

De Kruisweg
De kruisweg vindt zijn oorsprong in het Heilige Land. Al heel vroeg in de christelijke geschiedenis trekken mensen naar Jeruzalem om daar met eigen ogen de plaatsen te zien waar Jezus heeft geleefd en is gestorven. In de loop der tijden werden de plaatsen benoemd waarlangs Jezus was gelopen op weg naar de executieplaats op Golgotha. Deze weg werd de Via Crucis (kruisweg) of Via Dolorosa (lijdensweg) genoemd. Vanaf de 15e eeuw werd de kruisweg steeds meer een gebedsoefening waarbij de gelovigen groepsgewijs of individueel, biddend langs de 14 vastgestelde afbeeldingen van gebeurtenissen uit het lijden van Jezus trekken. De kruisweg wordt traditioneel vooral op Goede Vrijdag gehouden.

Heel veel schilders en beeldhouwers werden geïnspireerd door het lijdensverhaal en in bijna iedere kerk hangt een kruisweg. Op de meest onverwachte plaatsen vind je de mooiste kruiswegen. De kruisweg van Aad de Haas uit 1947 in de kerk van Wahlwiller is een inmiddels beroemd voorbeeld. Veel minder bekend is de kruisweg van Reinald Rats ofm in de Guliëlmuskerk van de Maastrichtse wijk Wittevrouwenveld. Uitgevoerd in geglazuurd ceramiek in de jaren 1947-1949, is de serie duidelijk schatplichtig aan de ceramische kruiswegen van Charles Vos. TKM koorlid Elly Thomissen maakte van deze kruisweg een mooie fotoserie. Bekijk de onderstaande reportage.

Links:

TKM concert geeft Passieconcert op Palmzondag

2010-01-25T16:36:00.003+02:00

Winter

2009-12-13T21:17:00.002+02:00

Foto's: P. Nypels - December 2007 - Terrein Hogeschool Zuyd, Brusselseweg Maastricht

Terugblik Kerstmatinee 2009

2009-12-13T18:37:00.040+02:00

>> Luister de TKM Kerstmatinee terug (mp3)

Harmonies poétiques et religieuses
Uit deze bundel met pianowerken van Liszt koos pianist Paul Huijts, als intermezzo van de TKM Kerstmatinee 2009, de ontroerende Hymne de l'enfant à son réveil.

Harmonies poétiques et religieuses had ook het motto kunnen zijn van deze zeer succesvolle elfde TKM Kerstmatinee in de Onze Lieve Vrouwebasiliek, zaterdag 12 december jl. De kerk was meer dan vol, toch was het tijdens het concert zeer stil en werd er met grote aandacht naar de verrichtingen van het koor geluisterd.

Vijf kwartier wist TKM het publiek te boeien. Na het indrukwekkende slot, waarbij de volle kerk onder inspirerende gebaren van dirigent Jan Hupperts het Stille Nacht meezong, klonk er een dankbaar applaus.

Als kort gesproken intermezzo had koorlid Lisha Nelissen gekozen voor een droom / gebed van de Indiase Mata Amritananda Mayi (bekend als AMMA).

Ik wens dat iedereen kan slapen zonder angst
Minstens één nacht kan slapen zonder angst

Ik wens dat iedereen voldoende eten heeft
Minstens één dag voldoende eten heeft

Ik wens dat er een dag komt zonder geweld
Niemand gewond, niemand heeft pijn

Ik wens dat iedereen elkaar liefde schenkt
Minstens één dag elkaar steunen zal

Dit is mijn droom, dit is mijn gebed
liefde het antwoord, liefde de weg.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

N.B. Geluidsopname TKM Kerstmatinee gemaakt door Leo Meewis

Programma TKM Kerstmatinee 2009

TKM Kerstmatinee 2009

2009-11-19T16:38:00.022+02:00

zaterdag 12 december 2009 - O.L.Vrouwebasiliek Maastricht - 15u30
Toonkunstkoor Maastricht - Jan Hupperts, dirigent - Paul Huijts, piano

Dit jaar al weer voor de elfde keer verzorgt Toonkunstkoor Maastricht een kerstmatinee in de O.L.Vrouwe Basiliek. Deze kerstconcerten zijn inmiddels een begrip geworden en TKM hoopt weer op een volle kerk. Het concert duurt een klein uurtje, is laagdrempelig en geschikt voor het hele gezin.

Om u in de kerststemming te brengen staan op het programma werken van o.a. Mendelssohn, Bach, J.W.Tel, Pogačnik, Saint-Saëns, Berlioz, Rheinberger en enkele traditionele Christmas carols. Verder worden een aantal kerstliederen samen met het publiek gezongen. Tot slot zingen koor en publiek samen ‘Stille Nacht’, elk jaar weer een indrukwekkend moment.

Als intermezzo draagt Lisha Nelissen een kort kerstgedicht voor en speelt Paul Huijts een werk van Liszt.

Het complete programma is te vinden op de TKM website www.toonkunstkoormaastricht.nl

Afbeelding: Geboorte van Christus - Geertgen tot Sint Jans (15e eeuw) - Londen: National Gallery

TKM op het Parcours 2009 in Italiaanse sferen

2009-09-09T16:44:00.025+02:00

zondag 13 september 2009 - St. Janskerk Maastricht - aanvang: 14u00
Toonkunstkoor Maastricht - Jan Hupperts, dirigent - Paul Huijts, piano

Komende zondag geeft Toonkunstkoor Maastricht (TKM) weer acte-de-présence tijdens de jaarlijkse uitmarkt in Maastricht. Om 14u00 zal TKM U een half uurtje in Italiaanse sferen brengen met heerlijke werken van Bellini, Rossini en Vivaldi.

Luister maar eens naar het slotfragment uit 'La Passeggiata' één van de werkjes die Rossini zelf bestempelde als 'mijn zonden van de oude dag' en daarom door de uitgever opgenomen werd in de verzamelbundel 'Péchés de vieillesse'.

>> Luister naar: La Passeggiata (slotfragment, mp3 0,7 MB)

Programma Parcoursconcert 2009

Bellini: Salve Regina in A

Rossini: Péchés de vieillesse - Vol1. Album italiano

I Gondolieri
La Passeggiata

Rossini: Kyrie uit de Messe Solennelle

Vivaldi: Gloria in D

Gratiam agimus tibi
Propter magnam gloriam
Domine Fili unigenite

TKM in het nieuwe muziekseizoen (2009 - 2010)
Kom (opnieuw) kennis maken met TKM, misschien wilt u wel komen meezingen in ons koor in het nieuwe muziekseizoen.

Op zaterdag 12 december is TKM te horen in de druk bezochte jaarlijkse Kerstmatinee in de Onze Lieve Vrouwebasiliek te Maastricht.
In maart 2010 brengt TKM een Passieconcert in de Sint Janskerk. Op het programma o.a. het melodieuze Requiem van Charles Gounod m.m.v. 4 professionele solisten en een professioneel begeleidingsensemble. Een belevenis om mee te maken.

>> Luister naar het Dies Irae uit het Requiem van Gounod
(twee fragmenten, begin en slot mp3 9MB)

Zing met ons mee! Geef u op als lid of kom eerst een repetitie bezoeken.
Bel: 046 - 474 72 70 of stuur een mailtje naar:
toonkunstkoormaastricht@hotmail.com

Terugblik op Requiem van Mozart

2009-05-18T10:10:00.009+02:00

Jubileumconcert 2009: Tien jaar TKM
Lees meer op de TKM website, klik hier >>

---------------------------------------------------------------------

Klik op HQ om in hogere kwaliteit te bekijken

Toonkunstkoor Maastricht zingt Requiem van Mozart

2009-03-26T10:28:00.030+02:00

zondag 17 mei 2009 - 15u30 - Theresiakerk

Programma:
Vivaldi: Gloria in D, RV 589
Mozart: Requiem in d, KV 626 (voltooid door Franz Beyer)

Uitvoerenden:
Toonkunstkoor en -orkest Maastricht
Jan Hupperts, dirigent
Claudia Couwenberg, sopraan - Regula Boeninger, alt
Robert Luts, tenor - Dirk Snellings, bas
Paul Huijts, orgel

Toonkunstkoor Maastricht (TKM) bestaat dit jaar tien jaar. In die tien jaar werden meer dan vijftig optredens verzorgd en verdubbelde het ledental tot ruim veertig enthousiaste zangers. Al die jaren stond het koor onder leiding van de inspirerende en onverwoestbare Jan Hupperts.

Een uitvoering van het Requiem van Mozart in 2002 betekende voor het koor de eerste grote artistieke en organisatorische testcase resulterend in een onvergetelijk concert. De wens om dat nog eens te herhalen, kan nu worden bewaarheid bij het tienjarig bestaan.

Het Requiem van Mozart is één van de meest indrukwekkende en ontroerende meesterwerken uit de muziekliteratuur. Als contrast tegenover het donkere, dramatische Requiem zingt TKM voor de pauze een werk met een veel lichtere toets: het Gloria van Antonio Vivaldi.

De vier solisten en organist Paul Huijts waren allen eerder te gast bij TKM. Dirk Snellings zong ook de bassolo in de uitvoering van 2002 en maakte toen veel indruk. Sopraan Claudia Couwenbergh stond nog aan het begin van haar carrière toen ze in 2000 liederen van Rodrigo en Fauré tijdens een TKM concert vertolkte. Kenmerkend voor TKM is dat jonge getalenteerde zangers en zangeressen, vaak nog studerend of pas afgestudeerd aan het conservatorium, een kans krijgen als solist ervaring op te doen.

Nieuw is dat TKM voor dit bijzondere concert haar vertrouwde concertlocatie de Sint Janskerk aan het Vrijthof verlaat, om in de ruimere Theresiakerk nog meer mensen in de gelegenheid te stellen van de meesterwerken van Mozart en Vivaldi te genieten.

Speciaal voor dit concert stelde Gabor Bartos een orkest samen uit musici van het Limburgs Symphonie Orkest. Concertmeester is Takeshi Kanazawa.

Luister naar het Toonkunstkoor Maastricht in 2004
in het Gloria van Antonio Vivaldi
- Quoniam tu solus sanctus (mp3-0.8MB)
- Domine Deus, Agnus Dei (mp3-4.2MB)

m.m.v. mezzosopraan Kara Lundsdatter,
cellist Gabor Bartos en organist Peter Soeters
Opname gemaakt in de Sint Janskerk, 17 oktober 2004

Mozart's Requiem - Introitus and Kyrie
Monteverdi Choir + English Baroque Soloists o.l.v. John Eliot Gardiner
Sopraan: Barbara Bonney

Hoe vang je een tenor?

2009-01-08T11:00:00.006+02:00

Koren zijn op zoek naar tenoren

In 2004 verscheen in het tijdschrift ZINGmagazine een artikel van Diet Scholten over het tekort aan tenoren in de koorwereld, onder de titel 'Hoe vang je een tenor?' Ook bij TKM blijven we op zoek naar goede tenoren. Voor het komende concert, in mei 2009 met het Gloria van Vivaldi en het Requiem van Mozart, heeft zich een aantal nieuwe leden aangemeld maar wederom geen enkele tenor.

In de Volkskrant van 7 januari jl. wordt in een uitgebreid artikel gezocht naar de oorzaak van deze tenorschaarste. Er zijn mensen die denken dat het komt doordat mannen in de loop der jaren langer zijn geworden. Lange mensen zouden langere stembanden hebben, en daardoor een lagere stem.

In het reeds genoemde artikel in ZINGmagazine verwijst emeritus hoogleraar stem- en spraakgeneeskunde Harm K. Schutte deze theorie naar het rijk der fabelen.

‘Een aannemelijke fysiologische verklaring voor het gebrek aan tenoren ben ik nog nooit tegengekomen. Ik vind de link tussen de toename van de gemiddelde lengte en de afname van het aantal tenoren veel te suggestief. Ik denk eerder dat de getraindheid van de stem een rol speelt. Vroeger zongen de mensen vaker, bijvoorbeeld tijdens de kerkdienst. Ze waren gewend zichzelf te horen zingen en zonodig de hoogte in te gaan. Met de ontkerkelijking is de stemtraining afgenomen; veel tenoren kunnen niet met falsetstem zingen of durven dat niet.’

Dat niet durven impliceert dat het gebrek aan tenoren eerder sociaal-cultureel bepaald is. In het Volkskrant-artikel zegt een tenor: ‘Nederlanders zijn niet zo uitbundig. In Italië en Spanje zijn de mannen ongeremder. Die durven meer de hoogte in te gaan.’

Hoe het ook zij, voor Nederlandse koren (ook de beroepskoren overigens) blijft het een groot probleem. Die paar goede tenoren zitten in een riante positie, zij kunnen overal aan de bak. Ook bij TKM graag!

Webtips:

Artikel: "Hoe vang je een tenor?"
ZINGmagazine december 2004

Artikel: "Als zingen macho was, was er geen tenortekort"
Volkskrant, 7 januari 2009

Kerstgedicht

2008-12-21T00:49:00.011+02:00

Terugblik op tiende TKM Kerstmatinee

De tiende TKM Kerstmatinee zit er weer op. De kerk lijkt ieder jaar voller te worden, blijkbaar hebben mensen tijdens alle kerstinkopen toch veel behoefte aan een moment van bezinning.

Een traditioneel onderdeel van iedere TKM kerstmatinee is een gesproken intermezzo. Meestal in de vorm van een gedicht, dit jaar voortreffelijk voorgedragen door TKM-lid Lisha Nelissen. Zij las een gedicht van:

Peter van Bloemendaal

Toren van Babel, 9/11
't Wordt telkens nieuw
het oud verhaal
van de toren en zijn trots,
de toren en zijn ruïne.
Omdat mensen ongelijke wegen
en ongelijke talen gaan,
en zelfs de ene god
en de andere elkaar
niet meer verstaan.

En het diepe misverstand
tussen wij en zij
komt niet van tussen jou en mij,
maar van een breuk
in elk van ons
die niet meer een en onverdeeld
met eigen ik kan zijn.

Zo groeit gelijk
een ijskristal
bij bittere kou,
het zuivere dat wij wensen
in onze geest tot woord:

gelijk ooit dat Kind
uit ooit die Vrouw,
zo kome nu
uit het innerlijk van mensen
de moed tot vrede voort.

Uit:
Van aarde en geheim : gedichten / Peter van Bloemendaal
Uitgegeven in eigen beheer

Over de dichter:
Peter van Bloemendaal (1928) studeerde Religie-wetenschappen aan de Radboud-Universiteit te Nijmegen. Hij is lid van een missiecongregatie en was bij voorkeur werkzaam in de krottenbuurten van Buenos Aires en onder de hooglandindianen in het Andesgebergte.
Eveneens te Buenos Aires gaf hij enige jaren les aan een Hogeschool voor Wijsbegeerte, Letteren en Pedagogiek. In Nederland was hij werkzaam in het onderwijs, bij ontwikkelingsorganisaties en tenslotte tien jaar in het verpleeghuispastoraat.

Tien jaar TKM Kerstmatinee

2008-12-03T11:47:00.009+02:00

Zaterdag 20 december 2008 - 15u30 - O.L. Vrouwe Basiliek - vrije gave

In 1999 begon Toonkunstkoor Maastricht met een jaarlijkse kerstmatinee in de Maastrichtse O.L.Vrouwe Basiliek. Dit jaar vindt het concert dus voor de tiende keer plaats. Inmiddels is de kerstmatinee een begrip en mag TKM jaarlijks rekenen op een volle kerk. Het concert duurt een klein uurtje, is laagdrempelig en geschikt voor het hele gezin. Een aantal kerstliederen wordt samen met het publiek gezongen en als intermezzo wordt er een kort kerstgedicht voorgedragen.

Het koor staat o.l.v. Jan Hupperts, Paul Huijts begeleidt aan de piano.

Op het programma dit jaar werken van o.a. Joseph Rheinberger (met sopraansoli) en Felix Mendelssohn. Laat U in de goede kerststemming brengen door 'Joy to the world', 'L'Adieu des bergers' (Berlioz) en 'La nuit de Noël' (Rossini). Als slot klinkt traditioneel het 'Stille Nacht' gezongen door koor én publiek, op geheel eigen wijze gedirigeerd door Jan Hupperts. Ieder jaar weer een indrukwekkend moment.
Klik hier voor het complete programma.

Geluidsfragment uit de negende TKM Kerstmatinee in 2007.

Bach leeft!

2008-11-06T16:38:00.003+02:00

‘Het is mogelijk dat niet alle musici in God geloven, in Bach geloven zij echter allemaal’.

Deze kernachtige opmerking van de Argentijns-Duitse componist Mauricio Kagel vat het fenomeen 'Bach' goed samen.

Want inderdaad: Johann Sebastian Bach is een componist die zijn invloed heeft laten gelden op praktisch alle componisten na hem.

Het werk van J.S. Bach loopt als een rode draad door de ZaterdagMatinee van het seizoen 2008-2009. Met niet alleen muziek van Bach zelf, maar ook muziek van componisten die zich duidelijk hoorbaar lieten inspireren door Bach. Deze concerten klinken wekelijks live op de radio en soms ook live op tv.

Voor het project Bach Leeft zijn zeven van die concerten geselecteerd. Maak kennis met het fenomeen 'Bach' via de website van dit crossmediale project. Met veel achtergrond informatie over Bach en diverse beeld-en geluidfragmenten.

Bach Leeft is een samenwerking tussen Radio 4, ZaterdagMatinee, AVRO, NPS, Cultura en het Muziekcentrum van de Omroep. (Bron: Website Radio 4)

Webtip:

www.radio4.nl/bachleeft

KCO 120 jaar

2008-10-22T12:47:00.007+02:00

Cadeautjes van een jarig orkest

Het Koninklijk Concert- gebouworkest bestaat 120 jaar. Veel aandacht voor het orkest op radio en televisie. Daarnaast geeft het orkest, samen met Radio 4 en de AVRO, 10 cadeautjes weg: 10 gratis downloads van de prachtigste symfonieën. De AVRO heeft een speciale themasite gemaakt.

De opnames zijn beschikbaar tot en met 24 november 2008.
Bij iedere symfonie is bovendien een mooi ontworpen CD-boekje te downloaden.

Een overzicht van de 10 symfonieën:
Franz Schubert - Symfonie no. 8 'Unvollendete' o.l.v. Nicolaus Harnoncourt
Ludwig van Beethoven - Symfonie no. 2 o.l.v. Mariss Jansons
Felix Mendelssohn - Symfonie no. 4 'Italiaanse' o.l.v. Kyrill Kondrashin
César Franck - Symfonie in d o.l.v. Mariss Jansons
Gustav Mahler - Symfonie no. 1 o.l.v. Leonard Bernstein
Antonin Dvorák - Symfonie no. 8 o.l.v. Carlo Maria Giulini
Camille Saint-Saëns - Symfonie no. 3 'Orgelsymfonie' o.l.v. Myung Wun Chung
Jean Sibelius - Symfonie no. 2 o.l.v. Mariss Jansons
Anton Bruckner - Symfonie no. 8 o.l.v. Bernard Haitink
Johannes Brahms - Symfonie no. 2 o.l.v. Mariss Jansons

Avro-site met de downloads

In het huis van de dichter

2008-10-08T11:45:00.023+02:00

Literair monument voor Youri Egorov

In 1981 las ik als achttienjarige voor het eerst over de pianist Youri Egorov. Het interessante artikel in de Haagse Post, geschreven door Jan Brokken, maakte mij nieuwsgierig naar deze uit Rusland gevluchte musicus. In de volgende jaren heb ik concerten van Youri Egorov bijgewoond in Maastricht, Amsterdam en Utrecht.

Nu heeft Jan Brokken een boek over zijn vriendschap met Youri Egorov geschreven. Een indrukwekkend portret. Het is lang geleden dat ik zo geraakt ben door een boek. Behalve dat het een prachtig geschreven portret van een vriendschap is, en de kracht en schoonheid van klassieke muziek schildert, is het ook een tijdsbeeld van de jaren tachtig.

“Youri was uit Rusland weggevlucht en had in Nederland politiek asiel aangevraagd, onder andere omdat hij homo was, en in Amsterdam ging een nieuwe wereld voor hem open. Het waren de wilde jaren tachtig: alles kon, alles mocht. Het was altijd feest, en Youri heeft van elke seconde genoten."
"In 1986 en 1987 kwam de omslag, want toen begon de aidsgolf slachtoffers te maken. Het feest was definitief voorbij. Youri is als één van de eersten aan die ziekte overleden, in april 1988, en vier maanden later stierf zijn vriend - Jan Brouwer. In negen maanden tijd was het allemaal over en uit."
Aldus Jan Brokken in een interview in Het Parool van 19 september jl.

Begin 1988 was ik in het naargeestige Maastrichtse Staargebouw aanwezig bij wat Youri’s allerlaatste optreden in het openbaar zou worden. Een onwaarschijnlijk indrukwekkend concert.
Aan de vooravond van dit concert schreef Youri voor het laatst in zijn dagboek. Die passage heeft Jan Brokken opgenomen in zijn boek op pagina 319. Brokken schrijft verder: “Maar na Maastricht hoefde het niet meer voor hem. Geen podia meer. Geen concerten. Geen piano. Geen leven.”

Toch is er daarna nog een opname gemaakt, één maand voor Egorov’s dood in april 1988. Ik ontdekte deze opname op de zeer informatieve website A Tribute to Youri Egorov. De opname uit maart 1988 is een privé opname gemaakt door Jan Brokken bij Youri thuis. Jan Brokken:
"Ik heb die opname samen met Jan Brouwer gemaakt, gewoon op een recorder. De klank van de vleugel was zo mooi vol en de akoestiek van de voorkamer aan de Keizersgracht zo geweldig (overal hout, plafond, vloer en gelambriseerde wanden) dat de kwaliteit van de opname eigenlijk best goed is."

Youri Egorov speelt de Klavierstücke opus 118 van Johannes Brahms. Het tweede deeltje ‘Intermezzo in A’ is misschien wel het mooiste pianostuk dat Brahms ooit schreef. Een eerder Intermezzo, Nr.3 uit opus 117, noemde Brahms ‘das Wiegelied meiner Schmerzen’ (het wiegeliedje van mijn verdriet). Een titel die ook volledig van toepassing is op Youri Egorov's uitvoering van het 'Intermezzo in A'.

Het is één van de meest aangrijpende muziekopnamen die ik ooit heb gehoord. Dat het opnameapparaat even hapert, en Youri aan het begin van het middenstuk een noot twee keer aanslaat, doet niet ter zake. Deze uitvoering van de stervende 33-jarige pianist, gespeeld voor zijn eveneens doodzieke vriend, bezit een diepe melancholieke droefheid, maar biedt tegelijkertijd toch ook weer troost. Dat is de onmetelijke kracht van muziek die Jan Brokken zo treffend beschrijft in zijn literair monument voor Youri Egorov.

Luister naar het:

Intermezzo in A (opus 118/2) van Johannes Brahms
bron: Muziekfragmenten website A Tribute to Youri Egorov

Webtips:

In het huis van de dichter / Jan Brokken
Uitgeverij Atlas

Homepage A Tribute to Youri Egorov
Youri Egorov - The master pianist
EMI cd-box bij gelegenheid van Egorov's twintigste sterfdag

Scans van het HP-nummer uit 1981 met het artikel over Youri Egorov, teruggevonden in mijn knipselarchief.

Altijd al het Requiem van Mozart willen zingen?

2008-09-28T13:20:00.003+02:00

In 2009 bestaat TKM 10 jaar. Één van de hoogtepunten uit deze periode was de uitvoering van Mozart's Requiem in 2002. Daarom hebben we dit prachtige werk opnieuw gekozen voor het tweede lustrumconcert in mei 2009.

Het is een enorme belevenis Mozart's Requiem uit te kunnen voeren met een professioneel orkest en solisten. Nu is hét moment om lid te worden van ons koor. De repetities voor het Requiem zijn net begonnen. Nieuwe leden in alle stemgroepen (sopranen, alten, tenoren, bassen) zijn welkom.
U kunt ook eerst een repetitie bijwonen.
Bel: 045-405 29 92 of 043 - 361 48 61
Mail: toonkunstkoormaastricht@hotmail.com

Het Requiem zal gekoppeld worden aan twee feestelijke werken van Joseph Haydn, in 2009 wordt ook Haydn's 200ste sterfdag herdacht.

TKM op het Parcours 2008

2008-09-13T16:24:00.003+02:00

zondag 14 september 2008 om 13u00

Klik op de flyer (links)

TKM gaat zingen in kathedraal Roermond

2008-05-26T11:28:00.006+02:00

zondag 29 juni 2008 om 11u30

Het laatste optreden van TKM dit concertseizoen vindt plaats in de kathedraal van Roermond. Op zondag 29 juni luistert TKM de hoogmis op.
Omdat TKM dirigent Jan Hupperts op 29 juni niet beschikbaar is, zingt het koor onder leiding van gastdirigent Annie Jansen. Organist is Rob Waltmans. De solo in de Kleine Orgelmesse van Haydn wordt gezongen door TKM sopraan Corry Snijders. De wisselende gezangen zijn van Schütz, Bruckner, Rachmaninov, De Klerk, Duruflé en Fauré.

TKM promo
De in deze video gebruikte foto's van de kathedraal zijn afkomstig van de website Kerkgebouwen in Limburg en gemaakt door Patrick Lipsch. De beelden van TKM zijn gemaakt in de Sint Janskerk Maastricht door Raymond Nypels.

Koningin Elisabethconcours 2008

2008-05-14T11:05:00.018+02:00

Editie voor zangers

>> Luister integraal naar het optreden van Britt Truyts (mp3 - 9MB - 10.25 min - opname: RTBF)

De Koningin Elisabethwedstrijd te Brussel is weer in volle gang. Dit jaar voor de zesde keer als zangconcours. Onder de 70 kandidaten in de eerste ronde bevond zich ook TKM soliste Britt Truyts. Op het blog over opera en zang, Il grand' Inquisitor, recenseert Margo Briessinck iedere deelnemer. Over Britt Truyts schreef Briessinck: “Ze heeft een mooie stem, maar misschien wat weinig individualiteit om ver te kunnen doorstoten”. Helaas was de internationale jury het met Briessinck eens want Britt is niet gekozen bij de 24 kandidaten die deze week zijn toegelaten tot de halve finale. Twaalf zangers stoten uiteindelijk door naar de finale, die is van woensdag 21 tot zaterdag 24 mei.

De muziekliefhebber hoeft dit jaar geen minuut te missen van de halve finale en de finale van de Koningin Elisabethwedstrijd. De editie 2008 voor zang wordt rechtstreeks en integraal uitgezonden via de Belgische radio (Klara) en bovendien ook in beeld op internet. Via internet kunnen alle optredens als VOD (video on demand) opnieuw bekeken worden. Ze blijven tot 15 september 2008 beschikbaar.

De optredens van de eerste ronde zijn gepodcast op Klara.be en Musiq3.be. Het optreden van Britt Truyts op 8 mei jl. in het Koninklijk Conservatorium van Brussel is integraal terug te luisteren via de link bovenaan dit blogbericht. Ze zingt Nacht van Alban Berg en Il est doux, il est bon uit Hérodiade van Jules Massenet. Britt wordt begeleid door pianist David Zobel. (De aankondiging is slecht te verstaan.)

Webtips:

Officiële website KEB
Elisabethwedstrijd op Radio en TV
Il grand’ Inquisitor (blog over opera en aanverwante)

Terugblik TKM voorjaarsconcert 2008

2008-04-21T00:52:00.003+02:00

'Ein deutsches Requiem' in de St. Janskerk Maastricht

Download (wmv, 28mb)

Lees meer over dit concert op de TKM website.

TKM zingt Brahms

2008-04-08T16:01:00.001+02:00

Reserveer nu kaarten bij het
TKM-secretariaat 045 - 4052992
toonkunstkoormaastricht@hotmail.com
of koop kaarten bij de
VVV Maastricht

Meer informatie op
www.toonkunstkoormaastricht.nl

Sounds from Europe

2008-04-07T00:19:00.012+02:00

Voorjaarsconcert Genneps Vocaal Ensemble

Afgelopen zondag ‘spoorde’ ik naar Gennep om te gaan luisteren naar het voorjaarsconcert van het Genneps Vocaal Ensemble (GVE) in de kapel van Landgoed Roepaen . ‘Muziek uit alle windstreken van Europa’ was de ondertitel van dit concert. Het Gennepse koor had echter vooral Midden-Europees repertoire gekozen, met werken gecomponeerd in Wenen (Beethoven, Mozart en Schubert), Moravië (Janáček) en Beieren (Orff).

Sinds augustus 2007 heeft het GVE een nieuwe dirigent: Ernst Lamers. In de repertoirekeuze is de hand van de nieuwe dirigent nog niet te merken, het koor bracht uitsluitend vertrouwd repertoire. Het gevangenenkoor uit Beethoven’s Fidelio, met een solistische bijdrage van zangers uit eigen gelederen, kwam wat aarzelend op gang maar overtuigde allengs meer. Het meest overtuigend klonken de Gennepse mannen, na de pauze, in de liederen van Schubert en Janáček.

Welke uitdagingen liggen er voor de nieuwe dirigent?
Het koor klinkt sonoor maar in forte passages is de koorklank niet altijd even gelijkvormig, vooral de eerste tenorgroep is soms iets dominant. Over de hele linie zou er wat meer aandacht voor details mogen zijn. De uitspraak van het Duits is zeker voor verbetering vatbaar. Maar ‘Het Vocaal’ heeft veel potentie en mits er gekozen wordt voor een goed op het koor afgestemd repertoire, is de toekomst beslist rooskleurig.

Het GVE had ook een gastkoor uitgenodigd: het Weijerkoor uit Boxmeer. Voor mij een aangename ontdekking. Dit koor heeft een prachtige koorklank, straalt betrokkenheid uit en heeft in José Doodkorte een inspirerende dirigent. Het repertoire is zo gekozen dat de kwaliteiten van het koor goed naar voren komen. Op mij maakten de Engelse koorwerken van Vaughan-Williams de meeste indruk. Deze direct aansprekende, niet al te diepgravende muziek werd prima uitgevoerd.

Een fijne middag op een prachtige locatie voor een talrijk opgekomen publiek. De reis van Maastricht naar Gennep meer dan waard.

Impressies GVE voorjaarsconcert op muziek van Beethoven.

Download in hogere kwaliteit (wmv ; 16 MB)

Weblinks:

Weijerkoor Boxmeer

TKM in beeld en geluid

2008-01-28T23:47:00.004+02:00

Twee geluidsfragmenten uit het optreden in de O.L.Vrouwebasiliek Maastricht op zaterdag 22 december 2007.

'In stiller Nacht' van Johannes Brahms
'Tiho vlada sveta noč' van Jože Pogačnik

Download (wmv-bestand, 17 Mb)

Toonkunstbibliotheek blijft behouden!

2008-01-24T16:09:00.000+02:00

De Toonkunstbibliotheek in Amsterdam blijft behouden. De bibliotheek beschikt over een uitgebreide collectie Nederlandse stem- en liedboekjes, bladmuziek en tijdschriften over muziek en musici. Door het beëindigen van de subsidie van het rijk en de gemeente Amsterdam dreigde opsplisting van de collectie en verkoop aan gegadigden in binnen- en buitenland.De splitsing is nu van de baan, zo maakte de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst (MBT) 23 januari jl. bekend. Het historische deel van de collectie wordt in bruikleen ondergebracht bij de Universiteitsbliotheek van de Universiteit van Amsterdam. De zogeheten moderne verzameling is inmiddels in eigendom overgedragen aan de Openbare Bibliotheek Amsterdam (OBA).

Bron: InformatieProfessional

Dageraad in muziek

2008-01-17T22:55:00.000+02:00

Daphnis et Chloé van Maurice Ravel is een meesterwerk. Afgelopen zaterdag hoorde ik het live in Maastricht in de complete versie met koor. Ed Spanjaard dirigeerde het Limburgs Symfonie Orkest en het prachtig zingende koor Studium Chorale.
Zoals te verwachten viel, maakte Ed Spanjaard er een muzikaal feest van met de meest prachtige (klank)kleuren. Deze muziek is hem op het lijf geschreven en hij inspireerde zijn orkest tot groots spel. Aan het begin van het derde deel, getiteld ‘Lever du jour’, laat Ravel een nieuwe dag beginnen. Is de dageraad ooit mooier op muziek gezet?

De houtblazers - die een prominente rol hebben in het werk - speelden prachtig, maar ook de kopersectie was geweldig. Met grote beheersing voegden zij zich in het klankbeeld dat Spanjaard voor ogen stond.
Naast mij zat dirigent Roberto Benzi, hij had het LSO eerder op deze Raveldag gedirigeerd. Na het opzwepend slot riep Benzi zijn collega een luid ‘bravo’ toe.
De volgende dag togen Spanjaard en zijn Limburgse musici naar de nationale muziektempel in Amsterdam om Daphnis en Chloé nogmaals tot leven te wekken. Deze uitvoering in een uitverkocht Concertgebouw was live te horen op Radio 4. Opnieuw voltrok zich een klankwonder. Muziekjournaliste Thea Derks was erbij en noteerde in haar Radio 4 weblog:
“Chef-dirigent Ed Spanjaard toverde ons met zijn musici een ongekend welluidend sfeerbeeld voor van de liefdesperikelen van de herder en de herderin, die elkaar na vele avonturen alsnog liefdevol in de armen vallen. Spanjaard interpreteerde de impressionistische, sterk aan Debussy verwante muziek met een lichte toets, voorzien van duistere ondertonen. Hij heeft het Limburgse ensemble in korte tijd naar een internationaal niveau getild - van een 'provincieorkest' is echt geen sprake meer.”

Luister naar twee fragmenten uit de AVRO-opname van zondag 13 januari jl.

Ravel: ‘Lever du jour’ (LSO-Studium Chorale-Ed Spanjaard) (mp3, 4:34min)
Ravel: 'Danse génerale'(slot) (LSO-Studium Chorale-Ed Spanjaard) (mp3, 2:04min)

Webtips

Illustratie bij dit bericht:
Daphnis et Chloé: La Leçon de Philetas van Marc Chagall

Kerstmis 2007

2007-12-25T15:40:00.001+02:00

Nachtmis O.L.Vrouw van Lourdeskerk, Wittevrouwenveld Maastricht

Kerststal O.L.Vrouw van Lourdeskerk, met echte schaapjes

Kerstmatinee Toonkunstkoor Maastricht

2007-12-22T22:16:00.000+02:00

Op zaterdag 22 december om 15 uur zingt Toonkunstkoor Maastricht haar jaarlijks sfeervol kerstconcert in de Onze Lieve Vrouwebasiliek te Maastricht.
Het koor staat onder leiding van dirigent Jan Hupperts en wordt op de piano begeleid door Paul Huijts. Uitgevoerd worden internationale kerstliederen van o.a. Bach, Brahms, Rachmaninov, Mozart, Mendelssohn en Bruch. Lenčka Sodnik zingt enkele solopartijen. Er is tevens gelegenheid tot samenzang en er wordt een kerstgedicht verteld. Deze matinee duurt ongeveer 1 uur. Entree: vrije gave.

Programma TKM Kerstmatinee 2007

Afbeelding: Aanbidding der Herders van Hugo van der Goes (ca.1440 - 1482)
http://nl.wikipedia.org/wiki/Hugo_van_der_Goes

Bach in Leipzig (Kerstmis 1723)

2007-12-16T23:34:00.000+02:00

Bach in de vroegte

Als hij gaat klinken in het morgenlicht
staat de klok stil, de tijd verzaakt zijn plicht.
Ik poets mijn schoenen of ik kijk naar buiten,
en leef weer eerder dan het eerst gedicht.

uit de 'Verzamelde Gedichten' (1948) van Adriaan Roland Holst (1888-1976)

Vorige week wekte mijn wekkerradio mij met het Et misericordia uit Bach’s Magnificat. Mooier kun je een dag niet beginnen!
Dit gracieuze duet voor alt en tenor heeft door het 12/8 ritme dezelfde pastorale sfeer als de Sinfonia (‘herdersmuziek’) uit het Weihnachtsoratorium. Het Magnificat - en speciaal dit deel - is al jaren één van mijn favoriete Bach-stukken.

Na zijn benoeming als Thomascantor in Leipzig in mei 1723 was het Magnificat het eerste grote koorwerk dat Bach voor Leipzig schreef. Hij componeerde het in de tempus clausus de periode tussen Eerste Advent en Kerstmis. Gedurende de tempus clausus mocht er geen concertante muziek klinken in de Leipziger kerken en kon Bach al zijn energie stoppen in het werken aan dit Magnificat. Het werk ging in première tijdens de Kerstvespers in de Nikolaikirche op Eerste Kerstdag 1723 en werd de dag erna herhaald in de Thomaskirche.
Enkele jaren later maakte Bach de tweede (definitieve) versie van het Magnificat in een nieuwe toonsoort: D-groot.
Het manuscript is volgens velen het mooiste handschrift dat ons van Bach is overgeleverd, hij hechtte blijkbaar sterk aan dit stuk.

In oktober van dit jaar bezocht ik Leipzig. Natuurlijk ging ik naar de Nikolaikirche (boven) en de Thomaskirche (hieronder) waar Bach sinds zijn 200ste sterfdag begraven ligt. De foto’s bij dit blog maakte ik tijdens deze ‘pelgrimage’.

Hieronder het Et misericordia in een uitvoering vanaf het oksaal van de Thomaskirche door het Amsterdam Baroque Choir + Orchestra o.l.v. Ton Koopman. Solisten zijn Bogna Bartosz, alt en Jörg Durmüller, tenor.

Meer foto's uit Leipzig

L'Enfance du Christ

2007-12-09T17:55:00.000+02:00

Op weg naar kerstmis

Geluidsfragment (mp3):
L'adieu des bergers à la Sainte Famille

Het herderskoor (L'Adieu des bergers...) uit L'enfance du Christ van Berlioz staat al jaren op het kerstrepertoire van TKM. Toch krijg je het complete werk slechts zelden te horen. Zeer ten onrechte want deze trilogie sacrée is een prachtig intiem werk.
Deze week staat het op de lessenaars van het Limburgs Symfonie Orkest en het onvolprezen Nederlands Kamerkoor. Vrijdag in Venlo, zaterdag in het Amsterdamse Concertgebouw en zondag in het Theater aan het Vrijthof.

Het werk ging in 1854 in première in Parijs. In de zaal zaten o.a. Giuseppe Verdi en Charles Gounod. Het succes was enorm: de hele zaal was diep ontroerd.
"Ik hoor van alle kanten dat u zojuist een bos van de lieflijkste melodische bloemen hebt geplukt", schrijft Heinrich Heine aan zijn vriend Berlioz naar aanleiding van deze première.
De orkestratie is - zoals altijd bij Berlioz - heel bijzonder. Hobo's die blatende lammetjes imiteren bijvoorbeeld. Later door Mahler overgenomen in 'Das himmlische leben', de finale van zijn Vierde symfonie.

Een prachtige opname van L'enfance du Christ is gemaakt door Philippe Herreweghe met zijn Collegium Vocale, La Chapelle Royale en het Orchestre des Champs Élysées. Verschenen op het label Harmonia Mundi (klik op het geluidsfragment bovenaan dit blogbericht).

De 80-jarige Engelse dirigent Sir Colin Davis is één van de grootste Berlioz-dirigenten van onze tijd. In bijgaand videofragment bespreekt hij L'enfance du Christ.
"If you are not moved, I'm sorry for you. You have to move on!"

L'enfance du Christ door het Nederlands Kamerkoor en LSO o.l.v. Ed Spanjaard

Venlo (14 dec) http://www.theaterdemaaspoort.nl/
Amsterdam (15 dec) http://www.concertgebouw.nl/
Maastricht ( 16 dec) http://www.theateraanhetvrijthof.nl/

Webtips:

Muziek en het brein

2007-11-09T17:45:00.000+02:00

Nieuw boek van Oliver Sacks

Bij haar afscheid als voorzitter van TKM kreeg Mieke Meewis het boek 'Musicofilia' van Oliver Sacks cadeau. De wereldberoemde neuroloog en schrijver Oliver Sacks wordt wel de dichter van de geneeskunde genoemd. Hij schreef ontroerende boeken zoals 'Ontwaken in verbijstering', verfilmd als 'Awakenings' (met Robert de Niro).
Muziek is een levensbehoefte voor Sacks. En voor zijn patiënten werkt muziek soms als een geneesmiddel. Zijn nieuwe boek 'Musicophilia' gaat daarover: over de invloed van muziek op het brein. In een interview met het tijdschrift ‘Hollands Diep’ vertelt hij over een patiënt die aan een ernstige vorm van Parkinson leed. ‘Uur na uur zat ze bewegingloos op een stoel, meestal met haar wijsvinger aan haar bril’, zo schrijft Sacks. ‘Maar ze kende alle werken van Chopin uit haar hoofd en we hoefden maar ‘opus 49’ te zeggen om haar hele lichaam, houding en expressie te zien veranderen. Alle verschijnselen van Parkinson verdwenen als ze in gedachten Chopins Fantasie in F-klein hoorde. We konden vaststellen dat haar EEG normaal werd zodra ze in haar geest Chopin hoorde.’
Muziek heeft dus een verbluffende kracht op het brein. Wie er meer over wil weten: lees het boek 'Musicophilia' van Oliver Sacks.
(Bron: Viertakt)

Oliver Sacks aan het woord: 'Amnesia and music'

Web- en leestip:

Speciale Musicophilia-site
Officiële website met beeld- en geluidsfragmenten.
Boekgegevens:
Musicofilia : muziek en het brein / Sacks, O.
Uitgever: Meulenhoff
ISBN: 9789029080668
Prijs: €19,90

Ga zingen, doe mee!

2007-11-01T22:53:00.000+02:00

TKM zong in O.L. Vrouw van Lourdeskerk

Enkele weken geleden, op zondag 14 oktober 2007, zong Toonkunstkoor Maastricht in de Onze Lieve Vrouw van Lourdeskerk (Wittevrouwenveld) Maastricht. Begeleid door de inspirerende organist Arno Kerkhof werd het een mooie viering. In het parochieblad Wegwijs (jrg.57, nr.21, 3 november 2007) schrijft pastor Mattie Jeukens naar aanleiding van onze zang het volgende:

"Het was een geweldige belevenis om dit gerenommeerde koor in onze kerk te horen zingen als ondersteuning van de eucharistie. Goede muziek brengt iets extra's. Zij die 'oren hebben' voor muziek, dat ze toch niet bang zijn om zelf muziek te gaan maken. Ga zingen, doe mee, neem een instrument op. Je weet niet welke dienst je andere mensen doet."

Bekijk hier enkele foto's van de O.L.Vrouw van Lourdeskerk

TKM heeft een nieuwe voorzitter

2007-09-30T14:52:00.000+02:00

Afscheid van Mieke Meewis als eerste TKM voorzitter

Met ingang van maandag 1 oktober 2007 heeft Toonkunstkoor Maastricht (TKM) een nieuwe voorzitter. Dat betekent dat er – na acht jaar - afscheid moet worden genomen van Mieke Meewis als voorzitter van TKM.
Zonder overdrijving kan gesteld worden dat de bloeiende vereniging die TKM op dit moment is voor een belangrijk deel het werk is van Mieke. Zij stond aan de wieg van het koor in 1999. De ‘Stichting Limburgs Concertkoor’ was ter ziele en enkele oud LCK-leden vonden het zonde dat deze groep zangers definitief uit elkaar zou vallen. Dus werd besloten met 21 zangers door te gaan als vereniging. Velen waren sceptisch of deze onderneming wel kans van slagen zou hebben maar Mieke’s doortastendheid en optimisme gaven de vereniging meteen een goede start . “Dat gaat gewoon lukken”, deze woorden zou ze komende jaren nog herhaalde malen bezigen en… ze kreeg altijd gelijk. Er werd aansluiting gezocht bij de Maatschappij tot bevordering der Toonkunst en Mieke wist Jan Hupperts te overtuigen als dirigent door te gaan met de nieuwe vereniging. Het Toonkunstkoor Maastricht was geboren.
Haar goede relatie met TKM dirigent Jan Hupperts was één van de succesfactoren van haar voorzitterschap. Na acht jaar heel veel vrije tijd stoppen in het besturen, en inmiddels twee kleinkinderen rijker, vond Mieke het tijd de scepter over te dragen aan een nieuwe voorzitter. Dit wordt TKM-bas Robert Roe in het dagelijks leven werkzaam als hoogleraar organisatietheorie en organisatiegedrag aan de Universiteit Maastricht.

Mieke blijft natuurlijk wel gewoon zingen in TKM.

Curriculum vitae Prof. dr. Robert Roe

TKM op het Parcours

2007-09-01T22:43:00.000+02:00

TKM zingt Brahms, Fauré, Rossini en Mascagni

Ook dit jaar neemt Toonkunstkoor Maastricht (TKM) weer deel aan het Parcours, de opening van het cultureel seizoen in Maastricht. We zingen op zondagmiddag 9 september vanaf 14u50 in onze vaste concertlocatie: de Sint Janskerk. Onder leiding van Jan Hupperts en aan de piano begeleid door vaste pianist Paul Huijts beginnen we ons korte optreden met twee delen (nrs. 4 en 5) uit 'Ein deutsches Requiem' van Johannes Brahms. De jonge Belgische sopraan Britt Truyts is soliste in het ontroerende vijfde deel 'Ihr habt nun traurigkeit'. Het complete werk zal TKM als passieconcert uitvoeren in maart 2008, eveneens in de Sint Janskerk.
Na Brahms volgt Fauré's 'Cantique de Jean Racine' een werk dat TKM komend seizoen weer een aantal malen op het programma heeft staan. Het half uurtje wordt Italiaans besloten. Met het Kyrie uit de 'Petite Messe Solennelle' van Rossini kijken we nog even terug naar het zeer succesvolle jubileumconcert eerder dit jaar. Als 'uitsmijter' en slot - opnieuw samen met sopraan Britt Truyts - het beroemde operakoor 'Regina coeli' uit 'Cavalleria Rusticana' van Mascagni.

.......................................................sopraan Britt Truyts....................................................

Programma zondag 9 september, Sint Janskerk, Vrijthof/Henric van Veldekeplein

13u00 Helicon Ensemble • Een uniek professioneel blazersensemble uit Limburg
o.l.v. Björn Bus brengt repertoire van de klassieke- en vroegromantische
‘Harmoniemusik’ tot en met de 20e eeuw.
13u40 Universiteitskoor Maastricht • Een greep uit het repertoire van de
zomerconcerten die als thema ‘stroming’ hebben en o.a. over de stad
Maastricht gaan.
14u10 Heerlense Oratoriumvereniging • Een veelzijdig repertoire, van barok tot
modern klassiek.
14u50 Toonkunstkoor Maastricht • Het koor brengt vocale werken van Brahms, Fauré, Rossini en Mascagni.
15u30 Lingua e Musica • Het koor zingt werk van Spaanse componisten en geeft een voorproefje van een bijzonder concert met Oost-Europese muziek, i.s.m. de
beroemde Kurylenko.

Nieuws van de Zwarte Man

2007-07-21T13:49:00.000+02:00

Alleen de kleren van de Zwarte Man
bewegen zich nog op aarde
en zoeken naar zijn portret.
Een van zijn jasmouwen kan
zich nog heffen tot aan zijn bejaarde
hoed,
als had die gelet
op een leeggelopen groet.
Hoor zijn dode broek eens wandelen
langs de bijgeschilderde amandelen
ogen der vrouwen van deze tijd!
Is hij al in zijn eeuwigheid?
Zijn lippen waren meer blauw dan rood.
Maar, alweer, waar is hij dan dood?

Pierre Kemp
uit: 'Nog altijd meten zich begeerten met vaarwellen' (1953)

PIERRE KEMP 1 DECEMBER 1886 - 21 JULI 1967

Webtips:

Interview met Kemp (30 juni 1959)
uit:
Jessurun d'Oliveira, H. U.(1977). Scheppen, riep hij, gaat van Au: 11 interviews met W. F. Hermans, Gerrit Achterberg, Lucebert, Pierre Kemp, Harry Mulisch, Louis Paul Boon, Richard Minne, Jan Wolkers, Hugo Claus, G. K. van het Reve, Leo Vroman. Amsterdam: Athenaeum-Polak & Van Gennep.
Kemp natuurlijk...
Acht artikelen van Norbert de Vries
Pierre Kemp - Kleine avond : gedichten uit de nalatenschap 1928-1931
Recente publicatie van uitgeverij Atlanta Pers

TKM Blog archief: Serie Kemp en Debussy
4 artikelen uit 2005:

Dromen van Debussy (woensdag 21 september 2005)
Timbale, sec boum!!! (maandag 3 oktober 2005)
Verloren componist (dinsdag 11 oktober 2005)
Het graf van Pierre l'Englouti (dinsdag 18 oktober 2005)

Een nieuw graf voor Pierre Kemp

2007-07-06T15:05:00.000+02:00

Necrologie

Als ik dood ga, kan ik het niet beschrijven.
Waar ben ik dan?
Ik wil toch ergens blijven,
maar niet meer in de vorm van een man.
Een licht zou mij even kunnen bekoren,
al is dat niet zo kort,
als liever een klank, die iemand kan horen
telkens als het middag wordt.

Pierre Kemp
uit de bundel 'Standard-book of classic blacks'

Deze maand is het precies veertig jaar geleden dat Pierre Kemp in Maastricht overleed.

In oktober 2005 maakte ik een foto van het verwaarloosde graf van deze grote dichter en schreef een berichtje in TKM blog. Een jaar later ontfermde de Stichting Altvoorde, een stichting tot behoud van graven van Nederlandse cultuurdragers, zich over het verweerde graf. Met steun van de Elisabeth Strouvenstichting en het Bisdom Roermond kreeg Pierre Kemp een nieuw grafmonument. In de eerste week van februari 2007 werd de nieuwe grafsteen geplaatst.

Hieronder de foto van het oude graf (eigen foto uit 2005) en het nieuwe graf met tekstregels van Kemp (foto: Stichting Altvoorde).

TKM Blog archief: Serie Kemp en Debussy
4 artikelen uit 2005:

Dromen van Debussy (woensdag 21 september 2005)
Timbale, sec boum!!! (maandag 3 oktober 2005)
Verloren componist (dinsdag 11 oktober 2005)
Het graf van Pierre l'Englouti (dinsdag 18 oktober 2005)

Webtip:

Stichting Altvoorde

Gratis coup-concert met TKM solisten

2007-06-22T15:30:00.000+02:00

Britt Truyts en Alexander Schröder zingen met het LSO

Coup Maastricht is een festival waarbij alumni van de kunstfaculteiten van de Hogeschool Zuyd hun eindexamenwerk presenteren aan het publiek. Een week met gratis toegankelijke concerten, voorstellingen, presentaties en tentoonstellingen van vrijdag 29 juni t/m zondag 8 juli.
Vrijdag 29 juni wordt de Coup geopend met een gratis concert in de St. Janskerk, aanvang 19u30. Het concert wordt verzorgd door het Limburgs Symfonie Orkest o.l.v. Jan Stulen die dit jaar afscheid neemt als docent van het Conservatorium Maastricht. De solisten in het programma zijn, met uitzondering van trompettist Benny Wiame, studenten van het Conservatorium Maastricht. Twee van de solisten werkten eerder mee aan concerten van TKM. Sopraan Britt Truyts zong begin juni van dit jaar de sopraanpartij in de ‘Petite Messe Solennelle’ van Rossini. Tenor Alexander Schröder werkte in oktober 2004 mee aan de TKM uitvoering van ‘Die sieben letzten Worte’ van Joseph Haydn.

Openingsconcert Coup Maastricht 2007
St. Janskerk, Maastricht - toegang gratis
vrijdag 29 juni 2007 - aanvang: 19u30
Reserveren via reservering.conservatorium@hszuyd.nl

Het programma van de avond:
Rossini: Ouverture Wilhelm Tell (1828)
Shostakovich: Concert voor piano, trompet en orkest, opus 35 (1933)
Solisten:
trompet: Benny Wiame (LSO en Conservatorium Maastricht)
piano: Susanne Hardick (studente en winnares Music Award Maastricht 2007)
- PAUZE -
Gounod: Aria Marguerite ‘Ah, je ri de me voir’ uit Faust (1859)
Soliste:
Sopraan: Eun Mi An
Verdi: uit La Traviata (1853) Aria Alfred: ‘De miei bollenti spiriti’
Solist:
Tenor: Kowang Ho Pack
Scène en aria Violetta: ‘È strano’
Soliste:
Sopraan: Ga-Seul Cecilia Son
Von Weber: uit Der Freischütz (1821):
Ouverture
Aria Max: “Nein, länger trag’ ich nicht die Qualen”
Solist:
Tenor: Alexander Schröder
Arietta Ännchen: “Kommt ein schlanker Bursch gegangen”
Soliste:
Sopraan: Seryeon Jo
Aria Agathe: “All’ meine Pulsen schlagen”
Soliste:
Sopraan: Britt Truyts
Terzet: Agathe, Ännchen, Max: “Wie? Was? Entsetzen!”
Solisten:
Sopraan: Britt Truyts
Sopraan: Seryeon Jo
Tenor: Alexander Schröder

Download de complete Coup brochure

TKM Live

2007-06-18T16:18:00.000+02:00

Geluidsfragmenten Toonkunstkoor Maastricht

Petite Messe Solennelle
componist: Gioacchino Rossini
Zeven korte mp-3 fragmenten uit de live registratie van het
concert ter afsluiting van het jubileumseizoen van Jan Hupperts
Opname: 2 juni 2007 (St. Janskerk, Maastricht)

Uitvoerenden: Toonkunstkoor Maastricht o.l.v. Jan Hupperts
Paul Huijts en Matty Huijts, piano - Jan van Mol, harmonium
Britt Truyts, sopraan - Regula Boeninger, alt
Marten Smeding, tenor - Dirk Snellings, bas
Programmaboekje (pdf-bestand, 313 kB)

- Kyrie (begin) - koor - 2:35
- Qui tollis - sopraan + alt - 1:52
- Cum sancto (fuga) - koor - 1:33
- Credo (begin) - koor + solisten - 2:21
- Et vitam (fuga) - koor - 2:24
- Preludio religioso - pianist - 1:54
- Agnus Dei - alt + koor - 1:18

Cantique de Jean Racine
componist: Gabriël Fauré
Opname 2004
Beluister dit werk compleet en lees de toelichting

- Kort fragment uit de Cantique de Jean Racine (mp3-1.1MB)
- Complete uitvoering incl. toelichting
Die Schöpfung
componist: Joseph Haydn
Drie korte fragmenten uit de live-opname van het
concert ter ere van de 85ste verjaardag van dirigent Jan Hupperts.
Opname: 3 december 2006 (samen met Toonkunstkoor Roermond)

- Terzett + koor: Der Herr ist gross (mp3 - 0.6 Mb)
- Instrumentale inleiding: deel III (mp3 - 1.1 Mb)
- Von deiner Güt (slot) (mp3 - 1 Mb)
Gloria
componist: Antonio Vivaldi
Opname 2004 m.m.v. mezzosopraan Kara Lundsdatter,
cellist Gabor Bartos en organist Peter Soeters.

- Quoniam tu solus sanctus (mp3-0.8MB)
- Domine Deus, Agnus Dei (mp3-4.2MB)
Requiem
componist: Maurice Duruflé
Opname 2003

- Chorus Angelorum (mp3-1.1MB)

De 'live recordings' van TKM worden gemaakt door:
Rob Driessen - 3 sun recordings

Terugblik op Rossini concert

2007-06-04T15:32:00.000+02:00

... en een nazit met verrassingen

In een tot de laatste stoel bezette St. Janskerk dirigeerde Jan Hupperts afgelopen zaterdag Rossini's feestelijke concertmis, de Petite Messe Solennelle. Het was het slotconcert van een bijzonder concertseizoen waarin Jan Hupperts 85 jaar werd en zijn 60-jarig dirigentschap vierde.

In het programmaboekje had de jubilaris als inleiding geschreven: “ik hoop dat ik er in slaag U deze Rossini te brengen zoals hij ze bedacht heeft: “met een lachend gezicht, maar toch biddend!”

Het werd een memorabele uitvoering.
Natuurlijk kan er op details kritiek geleverd worden maar de gehele uitvoering overziend, denk ik dat koor en solisten dat wat Jan Hupperts voor ogen (en oren) stond, hebben weten te realiseren. Het publiek luisterde heel aandachtig en was tijdens het concert opvallend stil. De geluidsman van de live CD-opname was daarover zeer verheugd.

Ook de solisten leverden een belangrijke bijdrage. De jonge Belgische sopraan Britt Truyts maakte een overtuigend debuut bij TKM, bas Dirk Snellings was betrouwbaar als altijd. Voor de echte operanoot zorgde tenor Marten Smeding in de aria Domine Deus. Regula Boeninger maakte indruk met haar warme altstem in het Agnus Dei, mooi begeleid door het koor. De allerlaatse noten waren voor eerste pianist Paul Huijts. Hij was de voorman in het begeleidende driemanschap en bevestigde zijn internationale klasse in een stijlbewuste, partituurgetrouwe en vrijwel perfecte weergave van Rossini’s moeilijke partituur. Het Preludio religioso, door Paul Huijts solo gespeeld, was voor mij één van de hoogtepunten van het concert. De pianist hield een boeiend betoog, iedere nuance in de partituur hoorbaar makend.

Tijdens de gezellige nazit wachtte Jan Hupperts nog twee verrassingen. Allereerst gaf voorzitter Mieke Meewis het woord aan Hans Hierck, landelijk voorzitter van de Maatschappij tot Bevordering der Toonkunst. In een onderhoudende speech benoemde Hierck de dirigent tot erelid van de Toonkunstafdeling Maastricht. Op de penning die bij deze onderscheiding hoort, was een karakteristieke uitspraak van Jan Hupperts gegraveerd: "zingende mensen zijn gelukkige mensen". Zus Hupperts – al 60 jaar echtgenote van Jan en de onmisbare vrouw achter de schermen – werd met een fraai boeket bloemen terecht in het huldebetoon betrokken.

Als muziekleraar / pedagoog heeft Jan gedurende 30 jaar vele - vooral vrouwelijke - studenten aan het zingen gebracht en - ongetwijfeld - vele gelukkige momenten bezorgd. De tweede verrassing tijdens de nazit was dan ook een optreden van een gelegenheidskoor bestaande uit oud-studentes van de opleiding NXX Maastricht die hun inspirerende oud-leraar een muzikale ode kwamen brengen. Natuurlijk nam Jan al snel zelf plaats achter de vleugel en werd weer even de leraar van weleer.

Jan Hupperts over Rossini

2007-06-01T16:58:00.000+02:00

Petite Messe Solennelle als slot van een feestelijk seizoen

Zaterdag 2 juni 2007 zal Toonkunstkoor Maastricht (TKM), onder leiding van dirigent Jan Hupperts, de Petite Messe Solennelle van G. Rossini uitvoeren.

Met deze feestelijke concertmis wordt het jubileumjaar van Jan Hupperts afgesloten. Hij vierde dit culturele seizoen zowel zijn 85e verjaardag als zijn 60-jarig jubileum als dirigent.
Jan Hupperts wordt geëerd voor zijn vele verdiensten voor de muziekcultuur in de Provincie Limburg. Na afloop van het concert is er in de St. Janskerk gelegenheid om een toost op hem te drinken.
Jan Hupperts schreef zelf een korte inleiding op dit bijzondere concert:

"Rossini is één der grote namen uit de geschiedenis van de opera. Zijn muziek bezit grote vocale kwaliteiten. Hij had een diepgaande kennis van de mogelijkheden van de menselijke stem. De Petite Messe Solennelle, in 1863 gecomponeerd, is daarvan een sprekend voorbeeld.

Natuurlijk is het een compositie geworden van een grote operavakman, vandaar dat de kerk dit werk weigerde vanwege het seculiere karakter. Toch zitten er stukken in van zuivere kerkmuziek, bijv. het middendeel van het Kyrie, zuivere polyfonie à la Palestrina. De slotfuga’s van het Gloria en het Credo zijn van een imposante grootheid.
>> Luister hier naar de slotfuga van het Credo (mp.3 bestand)

De begeleiding is geschreven voor twee piano’s en harmonium. Vrienden overtuigden hem ook een orkestbewerking te maken. Hij deed dit met grote tegenzin, maar men zei: “later doen anderen het.”
Rossini zelf prefereerde de originele bezetting voor piano en harmonium.

De piano is ook mijn instrument en ik kan daarom heel goed begrijpen waarom hij gekozen heeft voor deze begeleiding. Het is een schitterende compositie en ik hoop dan ook dat ik er in slaag U deze Rossini te brengen zoals hij ze bedacht heeft: “met een lachend gezicht, maar toch biddend!”
(Jan Hupperts)

Zaterdag 2 juni 2007 - St. Janskerk, Maastricht - aanvang 20u00 - entree: €15,-
Download hier het complete programmaboekje.
Meer informatie over de compositie, dirigent, solisten en instrumentalisten en meer geluidsfragmenten op de
TKM website:

Het portet bij dit bericht werd gemaakt door beeldend kunstenaar Hans ter Horst. Een cadeau voor Jan Hupperts van alle TKM koorleden. De foto van het portret is gemaakt door TKM-lid Elly Thomissen.

Petite Messe Solennelle

2007-04-20T21:49:00.000+02:00

Het Limburgs Symphonie Orkest bestaat niet meer

2007-04-04T22:38:00.000+02:00

Een nieuwe naam, een nieuwe huisstijl, een nieuwe spelling(?) en een nieuw seizoen.

Het LSO presenteerde vandaag niet alleen het nieuwe concertseizoen maar ook een nieuwe naam, een nieuw logo, een nieuwe huisstijl en een nieuwe spelling(?):
Limburgs Symphonie Orkest wordt Limburgs Symfonie Orkest.
Abonnementen worden abbonementen.
(klik op de afbeelding boven dit bericht, want hopelijk is het op de echte site inmiddels aangepast)

Jammer trouwens van die 'ph'. Dat paste wel bij een 125-jarig instituut en gaf het orkest bovendien iets eigens.
Twee tips uit het ruime aanbod van het komende concertseizoen.

Tip 1:
Vrijdag 12 oktober 2007 speelt de jonge klarinettist Lars Wouters van den Oudenweijer het speciaal voor hem geschreven klarinetconcert "Yellow darkness" van Willem Jeths. Een prachtig en toegankelijk stuk van één van de beste Nederlandse componisten van dit moment. Ik heb de wereldpremière van deze compositie gehoord bij het Brabants Orkest en was overdonderd. Op een verbazingwekkende wijze werd de klarinet bespeeld. In het orkest waren bijzondere geluiden te horen zoals scheurend krantenpapier en de venijnige klank van wrijvend piepschuim. Dit klarinetconcert wordt 12 oktober gekoppeld aan de onvoltooide Negende symfonie van Bruckner. Een meesterwerk dat (te) lang niet klonk in Maastricht. Ed Spanjaard dirigeert.

Geluidsfragment I (mp3) - eerste twee minuten van:
"Yellow Darkness" van Willem Jeths. Opname van de wereldpremière: Brabants Orkest o.l.v. Marc Soustrot en Lars Wouters van den Oudenweijer, klarinet.

Tip2:
Enkele seizoenen geleden was ik erg teleurgesteld toen op het laatste moment de aangekondigde compositie Le Sacre du Printemps werd vervangen door andere balletmuziek van Stravinsky: Petrouchka. Gelukkig maakte de uitvoering van Petrouchka o.l.v. Spanjaard veel goed. Ik herinner me die als één van de hoogtepunten uit Spanjaards chef-dirigentschap tot nu toe. Maar komend seizoen moet het er dus echt van komen. Op zaterdag 26 april 2008 komt Stravinsky’s Lenteoffer dan eindelijk op de LSO lessenaars samen met ‘Printemps’ van Debussy en een lentefris nieuw werk van Bart Visman.

Geluidsfragment II (mp3) - het opzwepende slot van:
"Le Sacre du Printemps" van Igor Stravinsky. DECCA opname van het Cleveland Orchestra o.l.v. Riccardo Chailly.

Weblinks:

De ontdekking van de hemel

2007-03-25T22:21:00.000+02:00

'De grootst denkbare, optimistische bevestiging van geloof, humaniteit en liefde'.
(Simon Rattle)

Op zondag 28 september 1986 zit ik in Muziekcentrum Vredenburg in Utrecht in afwachting van de Nederlandse première van een opera over het leven van de heilige Franciscus van Assisië. De opera wordt uitgevoerd in concertvorm. Ik ben 23, student en sta op het punt een nieuwe componist te ontdekken. Enkele rijen voor me zit een grijze man met bril en een grote partituur op zijn schoot. Het is de componist van de opera: Olivier Messiaen.
Wat volgt wordt één van de indrukwekkendste muzikale ervaringen uit mijn leven. Het gigantische orkest met zeer uitgebreid slagwerk, de twee koren en zeven solisten laten een volstrekt nieuwe klankwereld klinken. In het programmaboekje, met een toelichting van de componist, staat een mysterieuze zin: “Gedurende het hele stuk dient men de toenemende genade te onderkennen die Franciscus deelachtig wordt”.
Achtereenvolgens is het publiek getuige van acht taferelen: 'het Kruis', 'de Lauden', 'de kus aan de leproos', 'de Engel als reiziger', 'de Engel als musicus', 'de preek tot de vogels', 'de Stigmata' en als laatste tafereel 'de dood en het nieuwe Leven’. Dit slottafereel beschrijft de componist als volgt:
"Sint Franciscus, stervend, ligt uitgestrekt op de grond. Alle Broeders omringen hem. Hij neemt afscheid van alles wat hij beminde, en zingt de laatste strofe van zijn Canticum van de Schepselen, de strofe over "onze zuster de lichamelijke dood". De Broeders zingen Psalm 141. De Engel en de leproos verschijnen aan Sint Franciscus om hem op te beuren. Sint Franciscus spreekt zijn laatste woorden: "Heer! Muziek en poëzie hebben mij tot U gebracht door gebrek aan Waarheid; verblind mij voor altijd met uw overmaat aan Waarheid". Hij sterft."
Franciscus sterft en de koren en het voltallige orkest laten als slotakkoord een machtig C-groot horen. De korte stilte die volgt, ontlaadt zich in een enorm applaus zoals ik nadien nooit meer bij een concert heb meegemaakt.

Op zaterdagmiddag 24 maart 2007 zit ik in de Sint Servaasbasiliek en luister naar het orgelwerk ‘Apparition de l’église éternelle’ van de 23(!)-jarige Messiaen. “Donker dissonante harmonieën monden telkens uit in lege kwinten, hard als steen, totdat na een gestaag crescendo de “Église éternelle” opeens straalt in het verblindende licht van C groot” (*). En ik heb kippenvel. Door het machtige - fysiek voelbare - geluid van het orgel van de Sint Servaas, magistraal bespeeld door Marcel Verheggen, maar ook door de herinnering aan het C-groot van die zondagavond in Utrecht, 21 jaar geleden.

Dit orgelconcert maakt deel uit van een Messiaen-dag in Maastricht met lezingen en 4 concerten. Ik beluister ook nog het ‘Quatuor pour la fin du temps’, in 1941 door Messiaen geschreven tijdens zijn gevangenschap in een Duits concentratiekamp en geïnspireerd op de Openbaring van Johannes en ’s-avonds Messiaens zwanenzang “Éclairs sur l’Au-delà” (Schijnsels op het hiernamaals). Voor dit werk hebben het Limburgs Symphonie Orkest en het Orchestre Philharmonique de Liège zich verenigd o.l.v. Ed Spanjaard.

"Aan het slot van "Éclairs" wordt eens te meer duidelijk, hoezeer Messiaens voorstellingen van het Hiernamaals, geobsedeerd als hij was door tijd en ritme, door de factor Tijd bepaald werden. De Goddelijke Eeuwigheid betekende voor hem - en daarop anticipeerde hij in zijn muziek - het opheffen van verleden, heden en toekomst: van de onophoudelijk voortschrijdende wereldlijke Tijd."(*)
(*) Uit het programmaboekje van de Messiaen-dag, tekst: Hella Melkert

"In 'Le Christ, lumière du Paradis' is de weg, het leven, volbracht. De strijkers brengen met hun onaards stralende klank de aankomst in het door Christus beschenen Paradijs tot uitdrukking."

Het slot van 'Éclairs' gespeeld door de Berliner Philharmoniker o.l.v. Simon Rattle.

Voor de mystieke kant van Messiaens werk moet je openstaan. Mensen die dat niet doen of niet kunnen, vinden zijn muziek langdradig, irritant of zelfs kitscherig. Toch is het ook muziek die over muziek gaat. Over ritme en klankkleur vooral. Messiaen is als leraar aan het Parijse conservatorium dan ook een groot wegbereider geweest voor een hele generatie componisten na hem (Boulez, Stockhausen, Ton de Leeuw).

2008 wordt een Messiaen-jaar, zijn 100ste geboortedag wordt gevierd.

Op zondag 1 juni 2008 opent de Nederlandse Opera, in de regie van Pierre Audi, het Holland Festival met de eerste geënsceneerde uitvoering in Nederland van...
Saint François d’Assise.
Tweeëntwintig jaar na de concertante première in Utrecht.

Meer lezen, klik op onderstaande links:

De 'Mount Everest' voor tenoren

2007-03-20T20:44:00.000+02:00

Trapeze act op wankele stembandjes

TKM is op het ogenblik bezig met de repetities voor de Petite Messe Solennelle. In dit heerlijke meesterwerk van Rossini is de opera nooit ver weg. Het fascinerende van de vroeg 19e eeuwse Italiaanse opera is dat er altijd wel een circusattractie in zit; vocale acrobatiek. Één van de beroemdste bravourearia’s voor tenoren is de aria: Ah! Mes Amis, quel jour de fête! uit de opera La fille du régiment van Donizetti. Aan het slot moet de tenor maar liefst 9 hoge C's zingen. Een trapeze-act op de wankele stembandjes. Pavarotti was de ongekroonde koning van dit nummer. Maar in februari verscheen onderstaand bericht op het ANP:

"Ruim zeventig jaar geleden verbood de tirannieke Italiaanse dirigent Arturo Toscanini het herhalen van aria’s tijdens uitvoeringen van opera’s in De Scala van Milaan. De befaamde Russische bas Fjodor Sjaljapin was in 1933 de laatste zanger die na talloze open doekjes een aria uit Rossini’s Barbiere di Siviglia nog eens mocht zingen. Maar toen was het ook helemaal afgelopen. Zelfs operagrootheden als Maria Callas en Luciano Pavarotti lukte het niet Toscanini’s verbod te doorbreken Tot… onlangs de Peruaanse tenor Juan Diego Flórez het podium van het beroemde operahuis betrad in de opera La Fille du Régiment van Gaetano Donizetti. Zijn aria Ah! Mes Amis, quel jour de fête! bracht zulke uitzinnige reacties teweeg bij het publiek dat dirigent Yves Abel niet anders kon, dan tóch maar de tenor de aria nogmaals te laten zingen."

Enkele jaren geleden zouden we zo'n berichtje voor kennisgeving hebben aangenomen. Door de komst van nieuwe media (weblogs, YouTube) kunnen we nu wereldwijd getuige zijn van een dergelijke gebeurtenis. Daags na dit bravoure stukje van Flórez verschenen er al - illegaal opgenomen - geluidsfragmentjes in diverse opera- en muziekblogs op internet. Via de videosite YouTube kunnen we ons nu zelfs in beeld én geluid verwonderen over deze trapeze act in de Scala.

In het onderstaande fragment - deels Italiaans gesproken - is tijdens de laatste 2 minuten het slot van de gebisseerde aria te horen. Opgenomen op 20 februari 2007 in de Scala. Tel mee: negen perfecte hoge C's.

In januari 2007 - één maand voor zijn Scala avontuur - zong Flórez de rol van Tonio in La Fille du Régiment in Londen. Het volgende nieuwsitem uit het Channel 4 News laat Flórez aan het woord over zijn specifieke bel canto stem. (Engelstalig; let ook op de prachtige stropdas van de presentator).

Flórez is (nog) geen Verdi tenor. Maar hij is wel geknipt voor de lyrische rol van Fenton uit Verdi's laatste werk, de komedie Falstaff. Naar mijn mening de mooiste Italiaanse opera uit de 19e eeuw.
Flórez als Fenton (opname uit 2001).

Passie (voor) Muziek

2007-02-25T15:01:00.000+02:00

Bijzonder passieconcert in Noord-Limburg

Op zondag 18 maart vindt er in het Noord-Limburgse Ottersum (gemeente Gennep) een bijzonder concert plaats door het Genneps Vocaal Ensemble (GVE) en het Koninklijk ‘s-Hertogenbosch Mannenkoor o.l.v. scheidend dirigent Marius Schouten. De locatie is de sfeervolle kapel van Cultureel Centrum Roepaen Gennep/Ottersum. Thema van dit concert is Passie (voor) Muziek, verwijzend naar de passiemuziek, geschreven voor de lijdenstijd voorafgaand aan Pasen, maar ook verwijzend naar de liefde voor het musiceren door de zangers van het GVE. Tijdens dit concert wordt passiemuziek dan wel aan lijden gerelateerde muziek ten gehore gebracht. Bijzonder aan het GVE is dat het graag de gangbare paden verlaat en altijd interessante werken programmeert. Componisten als Bohuslav Martinu en Kurt Weill kom je helaas zelden tegen bij concerten door mannenkoren, bij het GVE klinkt hun muziek wel. Van de Tsjech Martinu zingt het koor op 18 maart - samen met het Koninklijk ‘s-Hertogenbosch Mannenkoor - ‘Mount of Three Lights’. Mount of Three Lights is in wezen een minioratorium dat begint met de geboorte van Christus en eindigt in een indrukwekkend slotkoor met Zijn lijden en sterven. Belangrijk onderdeel van dit werk is de orgelbegeleiding. Het orgel wordt bespeeld door Jacques van den Dool. De solopartij van Christus wordt vertolkt door bariton Kees van Hees. Hieronder twee links naar een prachtige opname van de eerste uitvoering door GVE en Bosch Mannenkoor uit 2003. Solist in deze opname is bariton Bas Ramselaar.

Mount of Three Lights Deel I (mp3, 8.1Mb)
Mount of Three Lights Deel II (mp3, 8.3Mb)

Een ander hoogtepunt in het GVE-concert is het Berliner Requiem op tekst van Bertolt Brecht en muziek van Kurt Weill. Weill componeerde dit werk in 1928 oorspronkelijk als radiospel. De nazi’s, al een sterke politieke factor in het Duitsland van die dagen, stoorden zich aan het religieuze karakter én de politieke betekenis van de teksten van Brecht. De teksten die Weill uitzocht hebben allemaal betrekking op de dood en herinneren ons aan de eerste wereldoorlog die tien jaar daarvoor tot een einde kwam. Ook de moorden op Karl Liebknecht en Rosa Luxemburg worden met dit Requiem herdacht. Rosa Luxemburg’s ontzielde lichaam werd na de moord in 1919 uit het Landwehrkanaal gehaald. De ‘Ballade vom ertrunkenen Mädchen’ in dit Requiem verwijst naar deze gebeurtenis zonder haar naam te noemen. In dit werk speelt de begeleiding op akoestische gitaar een belangrijke rol. Het koor wordt op gitaar begeleidt door André Weijers. Bariton Kees van Hees zingt het indrukwekkende 'Zweiter Bericht über den unbekannten Soldaten unter den Triumphbogen'.

Ballade vom ertrunkenen Mädchen (mp3, 2.4Mb)
Bericht über den unbekannten Soldaten unter den Triumphbogen (mp3, 2.9Mb)

Teksten van dit artikel zijn deels ontleend aan de GVE concertfolder.Als inleiding op het concert geeft dirigent Marius Schouten op donderdag 16 maart een muzikale lezing in de Protestantse Kerk van Gennep, aanvang: 20.00 uur.De complete concertinformatie is te vinden op de GVE web

Jubileumconcert Jan Hupperts

2007-02-02T01:34:00.000+02:00

Een terugblik... klik hier

TKM in 'Winters Maastricht'

2006-11-26T13:03:00.000+02:00

TKM Kerstmatinee op zaterdag 23 december 2006
Basiliek van Onze Lieve Vrouw 'Sterre der Zee', 15.00 uur

Sinterklaas, kerst, warme chocolade melk..., heerlijke winterse sferen. Een stevige wandeling door de stad of in het groen, een mooie toneelvoorstelling of kerstconcert. Allemaal ingrediënten om jezelf samen met vrienden en familie in de winter heerlijk te verwennen....en Maastricht heeft het allemaal.

Het Maastrichts Uitburo organiseert tussen 7 december en 7 januari het festival 'Winters Maastricht' met diverse evenementen en concerten. Ook de traditionele kerstmatinee van TKM maakt deel uit van 'Winters Maastricht'.

Onder leiding van dirigent Jan Hupperts die dit jaar zijn 85e verjaardag heeft gevierd, geeft Toonkunstkoor Maastricht zaterdag 23 december 2006 haar jaarlijks, altijd drukbezocht kerstconcert in de O.L.V. Basiliek. Uitgevoerd worden internationale en nationale kerstliederen. Het concert begint en eindigt met samenzang en halverwege is er een gesproken intermezzo. Pianobegeleiding door Paul Huijts. De toegang is gratis.

Die Schöpfung (3 december 2006)

2006-09-30T21:42:00.000+02:00

Klik hier voor meer informatie over 'Die Schöpfung'
(inclusief 4 geluidsfragmenten).

Ter gelegenheid van de 85e verjaardag van hun gedreven en inspirerende dirigent Jan Hupperts zal Toonkunstkoor Maastricht (TKM), samen met Toonkunstkoor Roermond, op zondagmiddag 3 december 2006 om 16 uur in TheaterHotel de Oranjerie te Roermond die Schöpfung van J. Haydn uitvoeren. Solisten zijn Marjorie Ginczinger (sopraan), André Post (tenor), en Dirk Snellings (bas). Het orkest is de Philharmonie Südwestfalen uit Duitsland.

Portret van een bijzondere dirigent

2006-09-23T15:06:00.000+02:00

TKM-leden schrijven artikel in Toonkunst Nieuws

"Wij zijn bevoorrecht dat we samen deze muziek mogen maken", een uitspraak van TKM-dirigent Jan Hupperts. De leden van TKM vinden het een voorrecht om onder de bezielende leiding van Jan Hupperts te repeteren en concerten te mogen uitvoeren.
TKM leden Marijke Perquin en Lisha Nelissen zetten deze gevoelens op papier in het septembernummer van Toonkunst Nieuws, het tijdschrift van de maatschappij tot bevordering der toonkunst. Het artikel bevat ook een uitgebreid interview met de bijna 85-jarige dirigent. Een selectie uit het oorspronkelijke artikel is te lezen op de TKM website.
Klik op onderstaande links.

TKM Persbericht

2006-08-29T11:22:00.000+02:00

Nieuwe leden zijn welkom bij Toonkunstkoor Maastricht

Toonkunstkoor Maastricht (TKM), onder leiding van Jan Hupperts, is een gemengd koor dat 6 jaar geleden werd opgericht. Sindsdien zijn grote en kleine concerten gegeven, o.a. de Misa Criolla van Ramírez, het Requiem van Mozart, het Requiem van Duruflé, de Liebeslieder en Zigeunerlieder van Brahms en de Sieben Worte des Erlösers am Kreuze van Haydn. Jaarlijks geeft het koor een druk bezocht kerstconcert in de Onze Lieve Vrouwe Basiliek. TKM heeft nu 33 enthousiaste leden en aspirant-leden met koorervaring zijn van harte welkom om ons te komen versterken. Zij kunnen een of meer repetities bijwonen om de sfeer te proeven, alvorens een stemtest af te leggen. De repetities vinden elke zaterdag van 10 tot 13 uur plaats in Maastricht.

Op zondagmiddag 3 december 2006 zullen we ter gelegenheid van de 85e verjaardag van onze gedreven en inspirerende dirigent Jan Hupperts samen met Toonkunstkoor Roermond in de Oranjerie te Roermond die Schöpfung van Haydn uitvoeren. Op zaterdag 2 juni 2007 staat in Maastricht de Petite Messe Solennelle van Rossini op het programma.

Indien u een repetitie wilt bijwonen kunt u contact opnemen met tel: 043-4502207 of tel: 045-4052992.

Meer informatie over ons koor, de dirigent en het repertoire vindt u op onze website.

Jan Hupperts over Verdi

2006-08-28T16:19:00.000+02:00

>> Hupperts dirigeert Verdi
'Sanctus' uit 'Messa da Requiem'
Limburgs Concertkoor - Toonkunst-Oratoriumkoor Roermond
Orchester der Kölner Kammermusiker o.l.v. Jan Hupperts
(mp3-bestand - opname 1996 - 3.07 min)

Jan Hupperts is één van die zeldzame mensen van wie de energie bij het verstrijken der jaren alleen maar lijkt toe te nemen. Onvermoeibaar inspireert hij iedere zaterdagochtend TKM, drie uur lang, staande achter de onafscheidelijke piano.
Het is alweer bijna 10 jaar geleden dat Jan Hupperts op grootse wijze zijn 75ste verjaardag vierde in de Rodahal te Kerkrade met een concert rond de muziek van Giuseppe Verdi. Hij dirigeerde zijn beide toenmalige koren: het Limburgs Concertkoor en het Toonkunst-Oratoriumkoor Roermond, en schreef zelf de toelichting bij het concert:
"'Roep de haat een halt toe. Jaag de heerszuchtigen uiteen. Geef de armen brood. Bezorg de daklozen een tehuis, de werklozen arbeid en de wereldvrede,' schreef paus Pius XII in één van zijn boodschappen.
Deze kreet van verzoening vinden we terug in de gids van de Monschauer Festspiele in augustus 1950 ter gelegenheid van een opvoering van Von Webers opera Der Freischütz door de Zuid-Nederlandse Opera. Het is een daad van verzoening geworden, een daad van de allergrootste betekenis, schreef de Aachener Zeitung. De uitvoering van deze opera onder mijn leiding, ontketende bij de toehoorders een ongekend enthousiasme. Aan deze gebeurtenis denk ik nog vaak terug, ook nu nog, na meer dan vijftig jaar als pianist en dirigent werkzaam te zijn. Overal in de wereld is er immers oorlog, zijn er nog steeds daklozen, armen, werklozen en ga zo maar door. Dit alles heeft meegespeeld bij de keuze van het programma van mijn jubileumconcert.
Het door Verdi gecomponeerde Requiem behoort tot de allerhoogste inspiraties van de menselijke geest met als thema de lijdende mens die hoopt op vrede en troost in een betere wereld.
Het Te Deum is niet uitsluitend een jubelende hymne. Net zoals in het Requiem voltrekt zich ook hier een drama tussen God en de mensheid die smeekt om verlossing. Het werk eindigt met: 'In te speravi' (op U hoop ik) en een sfeer van geheimzinnig licht met de laatste klanken van het orkest.
Ondanks de traditie van drie eeuwen muziek in beide werken, van Gregoriaans via Palestrina naar Verdi, zijn ze nergens echt gecompliceerd en dus ook toegankelijk en een volmaakte weergave van het innerlijk voor de ongeschoolde, 'eenvoudige' toehoorder. Onze huidige generatie componisten houdt voor mijn gevoel te weinig rekening met de innerlijke beleving van de doorsnee luisteraar. Is het dan zo verwonderlijk dat het merendeel van onze hedendaagse muziek door de gemiddelde concertbezoeker niet begrepen en dus gemeden wordt, met als gevolg lege zalen. Dat kan toch niet de bedoeling van muziek zijn? Als men het innerlijk van de mens niet weet te bereiken zal 'moderne' muziek nooit beantwoorden aan mijn voornaamste doelstelling: emoties overbrengen en ondergaan.Niet alleen deze overwegingen hebben een rol gespeeld bij mijn programmakeuze. Ook mijn grote bewondering en respect voor het genie Verdi heb ik zwaar laten meewegen. Niet voor niets waren Verdi's opera's - naast zijn Requiem en de Quattro pezzi sacri - vaste programma-onderdelen van de door mij opgerichte Zuid-Nederlandse Opera. Ik heb altijd met hart en ziel getracht muziek naar de mensen over te dragen, omdat ik besef en voel dat muziek je boven alle beslommeringen van het dagelijkse leven uittilt en je een stukje geluk brengt. Of dat nu kleuterliedjes zijn, of de Matthäus Passion van Bach, of een pianorecital. Iedere keer opnieuw is mijn doel het overdragen van muziek naar de harten van de mensen, zodat men het gevoel krijgt dat er meer is dan de vergankelijkheid van deze wereld." (Jan Hupperts)

Webtip:

Biografie Jan Hupperts
(TKM website)
Jan Hupperts in actie
(repetitiefoto's augustus 2006)

Dirigent in actie

2006-08-27T23:26:00.000+02:00

Repetitiefoto's 26 augustus 2006

Vooruitblik op een nieuw seizoen

2006-08-25T15:18:00.000+02:00

TKM presenteert twee meesterwerken in seizoen 2006 - 2007

>> Luister naar het 'Sanctus' uit de Petite Messe Solennelle

Het nieuwe concertseizoen start in Maastricht traditioneel met de uitmarkt 'Het Parcours'. Ook TKM geeft op zondagmiddag 10 september weer acte-de-présence met een selectie uit de twee meesterwerken die in het seizoen 2006 - 2007 op het programma staan.

>> Die Schöpfung van Joseph Haydn
Zondagmiddag 3 december 2006 in Roermond

>> Petite Messe Solennelle van Gioachino Rossini
Eind mei / begin juni 2007 in Maastricht

De Mis van Palestrina tot Martin

2006-04-26T17:52:00.000+02:00

Menswording in vergelijking

Als kleuter van een jaar of vier, vijf ging ik al mee naar het kerkkoor waarin mijn moeder zong en waarvan mijn opa organist/dirigent was. Daar ligt het begin van mijn fascinatie met de miscompositie. Stil bewonderde ik mijn opa als hij vanachter zijn orgel het koor leidde in vele missen. Daaronder ook twee van zijn eigen hand. Ik schreef daar eerder over in dit blog onder de titel: Muziek tussen hemel en aarde.
Toen had ik het ook over het trapje dat naar het orgelklavier leidde en waar ik als kind vaak op zat. Hierboven een foto van mijn opa achter het orgel en ook te zien ... dat trapje.

Het is ongelooflijk boeiend te ontdekken hoe componisten door de eeuwen heen ‘worstelen’ met het verklanken van een vaststaand gegeven als de volledige mistekst en hoe dit toch tot zo diverse composities leidt. Nergens zijn traditie en vernieuwing zo duidelijk aanwijsbaar als juist in dit genre.

De vergelijking.
In dit blogbericht een vergelijking van hetzelfde tekstfragment 'Et incarnatus est' in zeven missen. Ingevoegd zijn zeven mp-3 geluidsfragmenten. De keuze voor juist deze missen is volstrekt subjectief. Het zijn stuk voor stuk missen die mij zeer dierbaar zijn. Als tekstfragment koos ik een deel uit het Credo waar de menswording van Christus wordt bezongen. Een essentieel gegeven in het Christelijk geloof en daarom ook interessant voor componisten om te toonzetten.

Et incarnatus est de Spiritu Sancto, ex Maria Virgine, et homo factus est...
En een lichaam heeft aangenomen door de Heilige Geest, uit de Maagd Maria,
en mens is geworden...

Korte geschiedenis van de miscompositie.
In liturgische zin is de mis het geheel van gebeden, lofprijzingen, acclamaties (aanroepingen) en lezingen tijdens de rooms-katholieke eredienst. Het woord "mis" of "missa" komt van "Ite, missa est" ("gaat, dit is het moment van de wegzending"). Het is lang gewoonte geweest dat de priester de dienst met deze spreuk, gezongen of gesproken, besloot. Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen gelezen missen, eenvoudig gezongen missen - waarin alleen Gregoriaanse zangen worden vertolkt - en plechtige missen waarin het koor ook meerstemmig optreedt.

De mis wordt ingedeeld in het 'Ordinarium missae' of het gewone van de mis, dat in elke mis terugkeert inclusief de vaste gezangen, en het 'Proprium missae' of het eigene van de mis, dat voor elke mis verschillend is. Alle gezongen delen uit de mis kenden oorspronkelijk alleen Gregoriaanse melodieën. Het zijn de vaste gezangen van het ordinarium (Kyrie, Gloria, Credo, Sanctus met Benedictus en Agnus Dei) die, vanaf de 15de eeuw tot cyclisch geheel verwerkt, bekend zijn geworden onder de benaming: miscompositie. Het eerste voorbeeld van een volledige mis is de zgn. 'Mis van Doornik' (ca. 1300) al is het waarschijnlijk dat de afzonderlijk gecomponeerde delen pas later bij elkaar zijn gevoegd. De ‘Messe Nostre-Dame’ rond 1350 op muziek gezet door Guillaume de Machaut, kan met zekerheid als één van de eerste volledige eenheidsmissen worden aangewezen. Pas in de loop van de 15de eeuw wordt het gewoonte de vijf grote onderdelen van het ordinarium als één eenheid te beschouwen.

Aan het einde van de 15de en begin 16de eeuw neemt de kritiek op de actuele kerkmuziek toe, met name van de kant van religieuze vernieuwingsbewegingen. Men eist dat de muziek in dienst komt te staan van het religieuze woord. Dit is ook de belangrijkste boodschap van het concilie van Trente (1545-63), die Giovanni Pierluigi Palestrina in zijn ‘Missa Papae Marcelli’ uit 1562 op een voorbeeldige manier nakomt, zonder daarbij de balans van de muzikale delen te verwaarlozen. Deze compositie wordt tot een begrip en tot voorbeeld voor een kerkmuziekstijl.
En hier begint onze vergelijking.

>> Palestrina: Missa Papae Marcelli (1562) (1.03 min)

Door de opkomst van het gebruik van muziekinstrumenten in de kerk en de vroege operapraktijk ontwikkelt de miscompositie zich in een concerterende richting. De miscompositie wordt een soort kerkelijk oratorium voor solisten, koor, orkest en orgel. Als typisch voorbeeld voor deze richting mogen we de ‘Hohe Messe’ van Bach vermelden voor vier solostemmen, vijfstemmig gemengd koor en ingedeeld in 24 nummers: 15 koorgedeelten, 6 aria’s en 3 duo's. Zie ook het vorige blogbericht.

>> Bach: Hohe Messe (1748/49) (3.19 min)

In de late 18e en vroege 19e eeuw verwijdert de miscompositie zich meer en meer van zijn liturgische functie en ofschoon sommige nog een religieus karakter dragen, zijn zij toch niet meer geschikt om tijdens de liturgische eredienst te worden uitgevoerd. Het zijn veeleer grootse concertmissen. Voorbeelden van grote concertmissen zijn de missen van Haydn (o.a. de 'Paukenmesse' en de Nelson-mis), de 'Mis in c' ‘Grosse Messe’ van Mozart en de 'Missa solemnis' van Ludwig van Beethoven. De rol van de solisten wordt steeds prominenter. Let bij het beluisteren van de volgende twee fragmenten maar eens op de rol van de sopraan in de Haydn-mis en de behandeling van de tekst: “et homo factus est” door de tenor in de Missa Solemnis. Dit is bijna opera!

>> Haydn: Missa in angustiis (1798) (1.57 min)

>> Beethoven: Missa Solemnis (1819-1823) (1.54 min)

De missen van Schubert vallen vooral op door hun melodische aantrekkelijkheid. Ook in zijn kerkmuziek is de liedcomponist te herkennen. Schubert was een eigenzinnig mens, hij liet niet na te protesteren tegen vastgeroeste patronen in kerk en samenleving. Daarom ging hij ook heel vrij om met de mistekst. Zo laat hij in het Credo van al zijn Latijnse missen de zin ‘et unam sanctam catholicam et apostolicam ecclesiam' weg.
In zijn sterfjaar schrijft Schubert de laatste van zijn concertmissen: de 'Mis in Es'. Een bijzonder werk met een wat donkerdere toon dan zijn eerdere missen. Voorvoelde Schubert zijn dood? Anders dan in de vijf voorafgaande missen gebruikt Schubert meer elementen uit de retoriek van de barok en horen we enkele prachtige fugatische delen. Er wordt in deze mis spaarzaam gebruik gemaakt van de vijf solisten. Het is een echte koormis. Het 'Et incarnatus est' is één van de weinige delen waar het koor zwijgt en de tekst is toebedeeld aan drie solisten: twee (!) tenoren en één sopraan. Het deel begint vredig en rustig met een prachtige cellomelodie. De tekst wordt drie keer herhaald steeds onderbroken door enkele noten van o.a. klarinet en fagot. De eerste tenor begint, bij de eerste herhaling valt - als in een canon - de tweede tenor in. Als we de tekst voor de derde keer horen, completeert de sopraan het solistentrio, met melodische 'versieringen' van de hobo als begeleiding. Let ook op de 12/8 beweging. Horen we hier een walsje?

>> Schubert: Mis in Es (1828) (2.28 min)

Anton Bruckner neemt – als vertegenwoordiger van de laat-romatiek - een heel eigen plaats in onder de miscomponisten. Als fenomenaal organist is de kerk voor hem een vertrouwde omgeving. Hij schrijft aanvankelijk een aantal ‘kleine’ missen die goed in liturgische vieringen kunnen worden gebruikt en dat gebeurt dan ook tot op de dag van vandaag. Zie bijvoorbeeld mijn blogartikel over de Windhaager Messe. Bruckner is als miscomponist vooral bekend door zijn 3 – laatste – grote concertmissen. Bijzonder is de verbinding van een symfonische misstijl en een muzikale oriëntering op de klassieke vocale polyfonie. Voor zijn 'Mis in e klein' heeft de 'Missa Papae Marcelli' van Palestrina model gestaan. Bruckner durfde het echter niet aan zijn 'Mis in e' geheel a cappella te componeren. Daarom wordt het koor begeleid door een blazersensemble.

>> Bruckner: Mis in e (1866) (1.48 min)

Vooral onder impuls van de vernieuwing van de liturgie en de encycliek 'Motu proprio' van Pius X (22.II.I903) worden in de eerste helft van de 20ste eeuw weer missen op muziek gezet die, gezuiverd van de romantische werelds gerichte geest, in meer of minder traditionele stijl, het ideaal van de katholieke kerkmuziek opnieuw willen benaderen. In Nederland en België denken we dan aan componisten als Diepenbrock, Cuypers, Andriessen, De Klerk, Meulemans en Flor Peeters. Die drie laatste zijn in het repertoire van TKM zeker geen onbekenden. Ook in een meer moderne stijl worden missen op muziek gezet door belangrijke componisten als Janácek en Stravinski. Tot in onze tijd blijven componisten de mistekst op muziek zetten. Kenmerkend voor onze tijd is dat daarbij van allerhande soorten stijlen en muzikale invloeden gebruik wordt gemaakt.
Door de opkomst van het fenomeen wereldmuziek is er de laatste jaren veel aandacht voor missen van buiten Europa. Bekende voorbeelden zijn de 'Missa Luba' uit Afrika en de 'Misa Criolla' uit Latijns-Amerika.

Om dit bericht af te sluiten een fragment uit één van mijn lievelingsmissen: de ‘Mis voor dubbelkoor’ van Frank Martin. We horen het “Et incarnatus est” én het “Cruxifixus”. Een bijzonder werk uit 1921 van een protestant en nog wel (grotendeels) gecomponeerd in Rome. Het is een mis van ca. 25 minuten die prima in de eredienst gebruikt kan worden. Martin componeerde zijn mis als een persoonlijke muzikale uiting van de woorden van het Ordinarium. Frank Martin beschreef de compositie als volgt: "een volkomen vrije (...) compositie. Ik zag het als een zaak tussen God en mijzelf". Hij hield de compositie dan ook jaren min of meer voor zichzelf. Uitvoeringen in 1963 en 1970 brachten het werk grotere bekendheid. In juni 2006 zal het Maastrichtse koor ‘Studium Chorale’ dit werk o.l.v. Hans Leenders gaan uitvoeren.

>> Martin: Messe pour double choeur a cappella (1922-26) (1.36 min)

Webtip:

Kamerkoor Studium Chorale

TKM Blog: Serie Musica Sacra

Overzicht artikelen

Geen dag zonder Bach

2006-04-13T21:04:00.000+02:00

DE 'HOHE MESSE' BACHS OPUS ULTIMUM

Geen dag zonder Bach. Zeker in deze veertigdagentijd klinken de Bach Passionen weer veelvuldig. In dit blogbericht wil ik echter stil staan bij een ander ‘wereldwonder’ van Bach: de ‘Hohe Messe’. Niet dat ik niet van de passies houd - integendeel - maar de mis als compositie fascineert me in hoge mate. De miscompositie is natuurlijk nauw verbonden met de katholieke eredienst en toch is het, naar mijn mening, juist de protestant Bach geweest die, met zijn ‘Hohe Messe’, het hoogtepunt in dit genre heeft afgeleverd.

De fysicus/wetenschapssocioloog Eduard van Hengel is (amateur)zanger in het Brabants Kamerkoor en schrijft uitgebreide luistergidsen voor dit koor. Op zijn website schrijft hij: “Deze website wil een aantal van mijn toelichtingen op grote vocale werken, ( … ) voor meer mensen - zangers, musici, concertgangers - toegankelijk maken”. Alles mag vrijelijk worden gedownload en vermenigvuldigd. Het auteursrecht blijft uiteraard bij de auteur. De luistergids die Van Hengel schreef over de 'Hohe Messe' is subliem.

Kent u het werk (nog) niet of slechts oppervlakkig, bestudeer de luistergids, koop of leen een opname en beluister het werk (opnieuw). Meer dan ooit zult u zich bewust worden van het 'wonder' Bach.

Hier volgen drie delen uit het ‘Credo’ met de toelichting uit de luistergids van Eduard van Hengel.
Deze drie centrale koren in het ‘Credo’ verklanken de menswording, kruisiging en opstanding van Christus. Ze zijn niet alleen toepasselijk in deze veertigdagentijd op weg naar Pasen (de opstanding), maar behoren tevens tot de hoogtepunten van deze mis.

>> Luistervoorbeeld: Et incarnatus est (mp3 ; 3.19 min)

Et incarnatus est de Spiritu Sancto
ex Maria Virgine, et homo factus est,

En een lichaam heeft aangenomen door de Heilige Geest
uit de Maagd Maria, en mens is geworden,

De stemming van het stuk is donker, de toonsoort eindelijk weer eens H-moll (b-klein) zoals in het eerste KYRIE en het QUI TOLLIS: Christus' menswording is geen reden tot een vreugdevol Jauchzet! Frohlocket! want hij komt om te lijden en gekruisigd te worden. Het affect is al door de instrumenten bepaald nog voor er een woord is gezongen: de pulserende bas herinnert aan die van de dreigende openingskoren van Johannes- en Matthäus-Passion, en ook van het QUI TOLLIS. Ook de voortdurend terugkerende ('ostinate') figuur van de unisono violen zorgt met zijn telkens gebonden twee halve noten ('seufzer': zuchten) voor een smartelijke sfeer. Het violenmotief loopt vooruit op het vocale thema, maar produceert pijnlijke dissonanten met het koor. Het vocale thema, de dalend gebroken drieklanken herinnert aan de afdaal figuur uit het voorafgaande duet: menswording is afdalen uit de hemel. 'Der himmlische Geist schwebt suchend über der Welt und sehnt sich nach einem Wesen in das er eingehen könne' (Schweitzer). Tot tweemaal toe vinden de, aanvankelijk apart gaande stemmen elkaar paarsgewijs bij ex Maria Virgine, en gaan de lijnen licht omhoog, maar pas bij et homo factus est komt deze hemelse geest tot rust: de zangstemmen gaan in opbouwende lijnen omhoog, de ostinate beweging van de strijkers desintegreert tot een driestemmige canon waaraan ook de celli gaan deelnemen en eindigt op haar diepste punt, waar dit stuk in B-klein wordt afgesloten met een grote ('Picardische') terts: dit is onze hoop.

>> Luistervoorbeeld: Cruxifixus (mp3 ; 3.11 min)

Crucifixus etiam pro nobis,
sub Pontio Pilato passus
et sepultus est.

die om ons is gekruisigd,
heeft geleden onder Pontius Pilatus
en is begraven.

In het centrum van zijn negendelig CREDO plaatst Bach de kruisiging, op muziek gezet als een moeizame lijdensweg. Qua vorm is dit stuk een passacaglia of chaconne: variaties op een telkens terugkerende bas figuur van vier of acht maten (in het Engels 'variations upon a ground'). De - hier 13 maal herhaalde - ostinate baslijn van vier maten loopt in chromatische (halve-toons-) stappen een kwart naar beneden ('dalend tetrachord'). Het is een veel gebruikte muzikaal-rhetorische figuur voor smart, pijn, ellende en droefenis, die daarom passus duriusculus (een zware gang) wordt genoemd. (…)
Een instrumentale inleiding van 4 maten vestigt alle aandacht op de schrijnende gang van de bas, begeleid door de alternerende continuo-akkoorden van fluiten en violen die hem het hele stuk zullen blijven begeleiden. Na deze inleiding volgen 12 paarsgewijs samenhangende variaties door het koor, met veel huiveringwekkende voorhoudingen.
Als het stuk na twaalf keer vier maten, op de tekst 'en begraven is' op zijn diepste punt, 'onder de grond', lijkt te eindigen in het tragische e-mineur, volgt nog een aangrijpende dertiende (!) episode waarin het zwijgen van de instrumentalisten herinnert aan het wijkend strijkers-aureool rond de Christus-woorden in de Matthäus-Passion bij het Eli, Eli enz: alle goddelijke attributen zijn vervallen in dit langzaam uitdovend diminuendo. Vanuit de diepte van het graf echter richt de baslijn zich op het laatste moment op uit zijn neerwaartse gang en kan het CRUCIFIXUS nog net in G-groot worden afgesloten, als anticipatie op de verrijzenis.

>> Luistervoorbeeld: Et resurrexit (mp3 ; 4.04 min)

Et resurrexit tertia die,
secundum scripturas,
et ascendit in coelum,
sedet ad dexteram Dei Patris,
et iterum venturus est cum gloria,
judicare vivos et mortuos,
cujus regni non erit finis.

en op de derde dag weer herrezen,
volgens de schriften,
en is opgestegen ten hemel,
zetelt ter rechterzijde van de God de Vader,
en zal wederkomen met heerlijkheid
om levenden en doden te oordelen,
wiens rijk geen einde zal hebben.

Na dood en begrafenis: de opstanding, het laatste deel van het christologisch drieluik. Een unieke en dramatische opeenvolging van koorafsluiting en inzet, met twee scherp contrasterende affecten. Op het donkere slotakkoord volgt terstond een jubelende uitroep voor vijfstemmig koor en volledig instrumentarium. De toonsoort stijgt ineens van G-groot naar het feestelijke D-groot, het stuk heeft een krachtige ritmische impuls en een instrumentaal, concertant karakter waarbij ook de zangers nu en dan fanfare-achtige motieven uitvoeren.
Het eerste thema is, als in het QUONIAM, weer symmetrisch of palindromisch: heen en weer te lezen. Tegenover de, van boven naar beneden gebroken drieklank van H-moll in het ET INCARNATUS klinkt hier een van beneden naar boven gebroken drieklank van D-dur, in de bassen.
Na een homofone introductie verrijzen de stemmen één voor één in een fugato, het bericht verspreidt zich in enkele maten als een lopend vuurtje.
Bach behandelt de lange tekst in drie passages: opstanding, hemelvaart en wederkomst, die worden afgewisseld met virtuoze instrumentale tussenspelen voor strijkers en houtblazers. Het uitgebreide naspel, waarin de trompetten, getuigen van de 'himmlische Welt', een voorname rol spelen, heeft in de oorspronkelijke versie ongetwijfeld ook gediend als openings-sinfonia, die Bach hier echter, terwille van de dramatische overgang, heeft geschrapt.
Het derde vocale deel, de wederkomst (et iterum) wordt ingeleid door een opmerkelijke solo van de bas die bij Bach meestal de rol van 'Vox Christi' speelt: de wederkomst wordt aangekondigd door een zonsverduistering, slechts de twee donkerste stemmen, bas en continuo resteren. De afstand tussen de levenden (vivos, hoge E) en de doden (mortuos, lage Fis) kan niet groter zijn. De uitvoerings-praktische vraag of deze passage door bassolist of koorbassen moet worden gezongen verdampt in de wetenschap dat Bachs koor slechts bestond uit de 'concertisten' die alle aria's zingen, in de koren eventueel ad hoc gesteund door 'ripienisten'.
De drie delen duren resp. 33, 33 en 66 maten; toch weet Bach het totaal op 131 te houden: drie-in-één, goed nieuws voor numerologen.
(Eduard van Hengel)

Webtip:

Luistergids 'Hohe Messe' van Eduard van Hengel
pdf-bestand ; 315 kB
Problemen met downloaden, klik hier.
Website van Eduard van Hengel
Met luistergidsen over: Bach: Matthäus-Passion; Hohe Messe; Jesu, meine Freude; Magnificat
Handel: Messiah; Brahms: Deutsches Requiem

TKM Blog: Serie Musica Sacra

Overzicht artikelen

Koorconcert met een raadsel

2006-04-09T15:10:00.000+02:00

Mozart en Beethoven in Noord-Limburg

In de sfeervolle en goed klinkende kapel van het Landgoed Roepaen te Ottersum (Noord-Limburg) was ik gisteravond aanwezig bij het 9e lustrumconcert van het Genneps Vocaal Ensemble (GVE) o.l.v. Marius Schouten. Een concert dat in het teken stond van twee ‘klassieke’ grootheden: Mozart en Beethoven. De mannen van Gennep hadden het Maastrichtse vrouwenkoor Femmes Vocales, dat geleid wordt door de zus van hun dirigent, uitgenodigd om te delen in hun feestje. Twee werken werden dan ook gezamenlijk - als gemengd koor - ten gehore gebracht. Het bekende Laudate Dominum (uit de Vesperae solennes de confessore) van Mozart en als uitsmijter Beethovens ‘Die Ehre Gottes aus der Natur’.

Marius Schouten leidde verschillende werken op bondige, boeiende en humoristische wijze in. Daarmee plaatste hij de componisten en composities in perspectief wat aangenaam was voor het publiek dat daardoor alerter kon luisteren. Bij het beroemde gevangenenkoor uit ‘Fidelio’ werkte de inleiding een beetje in het nadeel van het koor. Het door Schouten geschilderde tafereel van gevangenen die hun (tijdelijk) herwonnen vrijheid in extase uitzingen - ‘O welche Lust (…) O Hoffnung! Rettung! Welch ein Glück’ - werd door de mannen van het GVE helaas niet waargemaakt! Het klonk alsof deze gevangenen weer snel terug de ondergrondse kerker in wilden. Daar stond echter veel moois tegenover. Zo werd het koor van de priesters ‘O Isis und Osiris’ uit Mozarts Zauberflöte sonoor gezongen.
>> Luistervoorbeeld: 'O Isis und Osiris' (mp3 - 2.42 min)

Het gastkoor ‘Femmes Vocales’ o.l.v. Cécile Schouten bleek een ensemble met een sublieme koorklank al had ik het wel graag in een ander repertoire gehoord. Curieus was de vrouwenkoorzetting van de muziek voor de drie knapen uit Die Zauberflöte. Het werd weliswaar mooi gezongen maar deed het karakter van de originele muziek geen recht, het leek wel een parodie. De pianist liet bovendien horen dat het niet eenvoudig is de rijke orkestpartij van Mozart aan de vleugel te vertalen. De zetting van het beroemde Ave Verum pakte veel beter uit. Dit overbekende stuk werd mooi gezongen en klonk frisser dan gebruikelijk. Ook de canzonetta ‘Piu non si trovano’ werd heel aangenaam gebracht. Toch zou ik Femmes Vocales graag eens horen in speciaal voor vrouwenkoor gecomponeerde muziek. Bijvoorbeeld de Gesänge, op.17 van Johannes Brahms, één van de mooiste composities voor vrouwenstemmen ooit geschreven. Op 18 juni verzorgt ‘Femmes Vocales’ een eigen concert in de Lutherse kerk in Maastricht. Dan staat ook Brahms op het programma, hopelijk ook die vier Gesänge voor vrouwenstemmen, harp en 2 hoorns. Luister eens naar het prachtige derde lied uit deze cyclus: ‘Der Gärtner’.
>> Luistervoorbeeld: 'Der Gärtner' (mp3 - 3.03 min)

Het interessantste werk van de avond vond ik het met raadselen omgeven koorwerk: Die Vesper: "Hört vom Strand ein Vespersingen" van Beethoven. De sfeer van dit stuk werd buitengewoon mooi getroffen door het GVE. Dat de eerste tenoren af en toe een steekje lieten vallen, deed weinig afbreuk aan de totaalindruk. In zijn inleiding vertelde Schouten dat hij alle strijkkwartetten van Beethoven had afgeluisterd op zoek naar de originele compositie die aan de basis van dit koorwerk heeft gelegen. Voorwaar een hele klus, maar gezien de heerlijke muziek zeker geen straf. De originele compositie had hij echter niet kunnen vinden. We kunnen het raadsel voor hem oplossen. Beethoven zette de vertaalde tekst van Thomas Moore op de muziek van het tweede deel: Adagio, uit het Sextet in Es, op.81b voor 2 hoorns, 2 violen, altviool en cello. Klik op onderstaande link om dit adagio te beluisteren.
>> Luistervoorbeeld: Sextet in Es, op81b (Adagio) (mp3 - 3.34 min)

Webtips:

Verwante artikelen:

Mozartheek

2006-04-02T20:00:00.000+02:00

EEN AKOESTISCHE 'HOOR-REIS'

De Österreichische Mediathek van het Technisch Museum van Wenen heeft een boeiende website over Mozart gemaakt. Een soort tijdreis langs het leven en werk van Wolfgang Amadeus. De makers noemen het zelf “eine akustische Hörreise”.

Er zijn meer dan 100 historische muziekfragmenten te horen, allemaal oude schellakopnames uit het begin van de 20e eeuw. Geluidstechnisch misschien niet allemaal van deze tijd, maar muzikaal gezien vaak uitvoeringen zonder weerga. Wat te denken van de ouverture tot ‘Die Zauberflöte’ gedirigeerd door Richard Strauss of de Sonate KV 526 uitgevoerd door broer en zus Menuhin (Yehudi en Hephziba). Artur Schnabel is te horen in het pianoconcert KV 467. Bruno Walter dirigeert een deel uit de 'Jupiter-symfonie'. En verder vele geweldige zangers uit het verleden: Richard Tauber in Die Entführung, Selma Kurz en Lotte Lehmann in Le Nozze di Figaro, Elisabeth Schwarzkopf in Don Giovanni, en luister vooral naar Wilma Lipp als een onnavolgbare ‘Koningin van de Nacht’ (met de Wiener Philharmoniker o.l.v. Von Karajan).

De muziek vormt de ruggengraat van de website, maar er is meer moois. Korte tekstjes vertellen iets over de composities of de opnames, en teksten uit de tijd van Mozart worden voorgelezen. Brieven, literaire teksten en de indruk die Mozart achterliet bij tijdgenoten, het is allemaal te zien én te horen.

Webtip:

www.mozart.mediathek.at

TKM Blog: Serie Mozart 2006

Overzicht artikelen

Witteman draait door

2006-03-17T16:04:00.000+02:00

Hoor en wederhoor over Schubert

Paul Witteman, de zelfbenoemde muziekleraar van deze boekenweek, verkondigde gisteravond in het televisieprogramma 'De wereld draait door' dat Schubert één van de meest overschatte componisten uit de muziekgeschiedenis is. Witteman vindt Schuberts symfonieën zonder uitzondering saai - hij heeft waarschijnlijk nog nooit naar de 'Onvoltooide' geluisterd - en het ergste vindt hij die vreselijk onbenullige 'liedjes' (sec); rommel die opgeruimd moet worden. Wie zijn boekjes en schrijfsels in de Volkskrant regelmatig leest, weet dat deze telg uit de familie Andriessen (zijn moeder was een zus van componist Hendrik Andriessen) gewoon meer van instrumentale muziek houdt. Dat mag natuurlijk. Maar Schubert doet hij echt te kort.
Ooit knipte ik uit Dagblad De Limburger een column van journalist en eveneens muziekliefhebber Jo Wijnen. Ook hij heeft een mening over Schubert.

"Wat zou ik moeten beginnen zonder de muziek van Franz Schubert? Ik heb mij vroeger ooit aan zijn symfonieën gezet. Daarna kwamen zijn strijkkwartetten en dat prachtige kwintet. Toen waren er de piano- en vioolsonates. En tenslotte de liederen. Ik heb Schubert daarom in de verkeerde volgorde beleefd. Of geleefd. Want er gaat werkelijk niks boven die liederen. Ik had die al voor mijn vijftiende jaar moeten kennen, allemaal, zonder uitzondering, uit het hoofd. Tegelijkertijd heb ik altijd gemeend dat ik - toen ik eindelijk aan die liederen begon - iets hoorde dat er altijd al was geweest. Iets dat terugging tot mijn kinderjaren of misschien nog wel daarvoor. Dat is met geen mogelijkheid uit te leggen. Het besef dat het zo in elkaar zit, viel samen met de ontdekking van die tere, ongrijpbare melancholie die alle muziek van Schubert kenmerkt. Zelfs het vrolijke, levendige en uitdagende heeft bij hem altijd een bijgeluid dat met 'droevig' of 'verdrietig' niet omschreven kan worden en waarop zelfs mooie Duitse begrippen als ‘Weltschmerz' en 'Sehnsucht' niet van toepassing zijn. Schuberts muziek wordt op zeker ogenblik iets van jezelf, iets dat er eigenlijk al was ver voordat je een noot van hem had gehoord, iets dat je - in zekere zin - zelf bent. Dat is het grote mysterie van zijn muziek. Je hoort wat je al weet en wat je al kent uit de tijd dat je nog niks wist en niks kende. Je hoort wat er misschien nog steeds is als er niks meer te weten of te kennen valt. Hoe moet ik dat uitleggen? "
Column van Jo Wijnen uit: 'Voor de Dag' in 'Dagblad De Limburger'

>> Luister naar 'Der Lindenbaum' (WMA-bestand - 4.58 min)*
uit: Die Winterreise van Franz Schubert

Am Brunnen vor dem Tore
Da steht ein Lindenbaum;
Ich träumt in seinem Schatten
So manchen süßen Traum.
Ich schnitt in seine Rinde
So manches liebe Wort;
Es zog in Freud' und Leide
Zu ihm mich immer fort.

Ich mußt' auch heute wandern
Vorbei in tiefer Nacht,
Da hab' ich noch im Dunkel
Die Augen zugemacht.
Und seine Zweige rauschten,
Als riefen sie mir zu:
Komm her zu mir, Geselle,
Hier find'st du deine Ruh'!

Die kalten Winde bliesen
Mir grad ins Angesicht;
Der Hut flog mir vom Kopfe,
Ich wendete mich nicht.

Nun bin ich manche Stunde
Entfernt von jenem Ort,
Und immer hör' ich's rauschen:
Du fändest Ruhe dort!

*Thomas Quasthoff, bariton; Charles Spencer, piano
bron: www.avroklassiek.nl

Leestip:

Thomas QUASTHOFF: De stem
Opgetekend door Michael Quasthoff. Vertaald uit het Duits door Wiecher Hulst.
ISBN 9053304665. - 320 p. - EUR 25,-

Kijktip:

De wereld draait door
(streaming video. - bron: VARA tv)
Paul Witteman te gast bij Matthijs van Nieuwkerk (vanaf: 28.01 min)

Webtip:

Boekenweek 2006
Officiële website van de CPNB

Mozart in Holland

2006-03-01T12:30:00.000+02:00

In het vorige bericht werd het boek “Mozart op reis” van Piet Verwijmeren besproken. In dit boek staat ook een opsomming van de werken die Mozart in de maanden dat hij in Nederland was heeft gecomponeerd.
Hij schreef hier:
- een symfonie in Bes (KV 22) ,
- de aria 'Conservati fedele' voor sopraan (KV23),
- variaties voor klavier op 'Laat ons juichen Batavieren' (KV 24),
- variaties voor piano op het lied 'Willem van Nassau'(KV 25),
- maar liefst zes sonates voor klavier en viool (KV 26-31),
- een ‘potpourri ’Gallimathias musicum' (KV 32).
Bovendien voltooide hij in Den Haag een symfonie in D gr.t.(KV 19) die hij Londen begonnen was.

AVRO Klassiek biedt drie van de hierboven genoemde composities als streaming audio aan.
Bedenk bij het beluisteren dat de componist toen hij deze werken componeerde slechts 10 jaar was.

Luistertips:

>> W.A. Mozart: Symfonie nummer 5 in Bes gr.t. 'Den Haag'
(Concertgebouw Kamerorkest olv Marco Boni)
>> W.A. Mozart: Acht variaties in G gr.t. 'Laat ons juichen, Batavieren!'
(Ronald Brautigam, fortepiano)
>> W.A. Mozart: Aria 'Conservati fedele'
(Hanna Schwarz, contralto; Mozarteum Orchester Salzburg olv Leopold Hager)

TKM Blog: Serie Mozart 2006

Overzicht artikelen

Mozart op reis

2006-02-21T17:30:00.000+02:00

>>Luister naar een gesprek met Leo Samama
(streaming audio/wma - bron: Radio Nederland Wereldomroep)

Van 1763 tot 1766 maakte het gezin Mozart - met de wonderkinderen Nannerl en Wolfgang - een tournee door Europa. De reis is exact te volgen, omdat de reisbrieven van vader Leopold bewaard zijn gebleven. Het boek 'Mozart op reis : de tournee van een wonderkind' bevat de eerste integrale vertaling daarvan. Uitzonderlijk is dat auteur Piet Verwijmeren niet alleen de brieven heeft vertaald en geannoteerd, maar er tevens in geslaagd is alle – ook de tot nog toe niet bekende - trajecten te reconstrueren. Na een kwart millenium bleken er, met name in Frankrijk, nog steeds concrete sporen vindbaar van de passage en het verblijf van het gezin Mozart.

De ‘Grote Tournee’ leidde langs de Europese hoven en culturele centra, waaronder ook het stadhouderlijk hof in Den Haag. De reis per eigen reiskoets en met gebruikmaking van postpaarden zou uiteindelijk bijna 3,5 jaar duren, veel langer dan ooit de bedoeling was. Gedurende de reis schreef Leopold Mozart brieven aan zijn vriend en huisbaas Lorenz Hagenauer in Salzburg. Daarin komt een overstelpend aantal belevenissen, ontmoetingen en wederwaardigheden aan de orde. We lezen hoe Wolfgang overstuur raakt door het gebrul van een leeuw in de Londense dierentuin, hoe zijn zus Nannerl haar talent overschaduwd ziet worden door dat van haar broertje en hoe vader Leopolds hoofd omloopt van alles wat te regelen valt. Naast deze brieven zijn ook alle andere zaken opgenomen die door de leden van het gezin tijdens de reis op schrift zijn gesteld, waaronder uiteraard ook de composities van de jonge Wolfgang.

Verwijmerens charmante stijl en intrigerende aanpak onderstrepen nog eens het belang van dit boeiende en verbazingwekkende avontuur. Het resultaat is een welhaast caleidoscopisch beeld van de wereld waarin het gezin leefde. Een microgeschiedenis, met een onmiskenbaar grote cultuurhistorische waarde, die een lacune vult in de Mozart-literatuur. Een uitnodiging om de familie Mozart achterna of tegemoet te reizen.

Hiernaast één van de vele prachtige illustraties uit het boek van Verwijmeren.

In Nederland kwam Wolfgang Amadeus Mozart in september 1765 om als negenjarig wonderkind op de piano zijn 'kunstjes' te vertonen. Uiteindelijk bleef het gezin ruim een half jaar, omdat Mozart en zijn zus beiden ernstig ziek werden. Ondanks zijn ziekbed schreef de jonge Mozart in die periode veel stukken. Daarin herkent componist en musicoloog Leo Samama al de uitzonderlijke kwaliteiten van het latere genie. Beluister het fragment bij dit bericht.

Leestip:

Mozart op reis : de tournee van een wonderkind, 1763-1766 / bezorgd door Piet Verwijmeren. - Zutphen, Walburg Pers, 2005. - ISBN 90.5730.382.5. - 336 p.

Webtip:

European Mozart Ways

TKM Blog: Serie Mozart 2006

Overzicht artikelen

Klarinetconcert

2006-02-05T00:00:00.000+02:00

Eric-Emmanuel Schmitt en Mozart

>> Beluister het Adagio uit het Klarinetconcert
(klarinet: Charles Neidich - mp3-bestand - 8MB)

In gefingeerde brieven aan Mozart beschrijft de Franse schrijver Eric-Emmanuel Schmitt hoe de componist zijn leven heeft veranderd. Hoe diens muziek hem in zijn moeilijke puberjaren heeft geholpen en zelfs op een beslissend moment heeft behoed voor een poging om zich het leven te benemen. Hoe Mozart hem daarna door de jaren heen tot troost en steun is geweest.
Het boekje is in een subtiele, heldere stijl geschreven, al is de toon soms ook wat geëxalteerd.
Aardig is dat bij het boekje een cd is bijgesloten waarop de muziek die door Schmitt in het boek ter sprake wordt gebracht te beluisteren is.

Hier volgt een fragment uit één van de brieven (p.34-35) waarin Schmitt zijn kennismaking - tijdens een taxi-rit - met het klarinetconcert van Mozart beschrijft. Mozart schreef het klarinetconcert in oktober 1791, kort voor zijn dood. Het was een opdracht van een bevriend klarinettist: Anton Stadler.
Hierna schreef Mozart alleen nog twee cantates en zijn Requiem KV 626.

"Beste Mozart,

Wonderlijk wat je zojuist hebt klaargespeeld! Je stuurt me droevige muziek en daarmee neem je mijn verdriet juist weg.
En wat een onverwachte boodschapper had je uitgekozen! Ik wist niet dat er engelen waren die gek genoeg zijn om de gedaante aan te nemen van een zwarte kolos achter het stuur van een oude rammelkast. (…)
De taxichauffeur, een Afrikaan met een sappige stem en een immense, piramidevormige torso waardoor zijn blikken behuizing piepklein leek, vroeg me of hij muziek mocht opzetten. (...)
Met zijn reusachtige kolenschop, die het dashboard van zijn voertuig tot een miniatuurmodel voor kinderen terugbracht, drukte hij op een knop en opeens kwam jij de auto binnen om met ons verder te rijden.
Gewiegd door de strijkers fluisterde de klarinet een tedere melodie die met zijn neergaande bewegingen een serene droefheid uitademde.
Eerst dacht ik dat je me dit adagio uit medeleven stuurde, alleen maar om me te bewijzen dat jij ook verdriet had gekend.
Maar toen de muziek verder ging, merkte ik dat je me iets anders vertelde. Hoewel de klarinet lieflijk en teder klonk, weigerde hij te buigen, te zwichten voor somberheid, maar steeg juist omhoog, zong, steeds stralender, bereikte een ander niveau. Het verdriet had een ander aanzien gekregen. Van je gevoel maakte jij een meesterwerk. Het verdriet was in schoonheid veranderd."

Leestip:

Eric-Emmanuel Schmitt: Mijn leven met Mozart. - Amsterdam: Atlas.
ISBN 90 450 1205 7. - 96 p. - €15,-

Webtip:

Officiële webpagina van Eric-Emmanuel Schmitt

TKM Blog: Serie Mozart 2006

Overzicht artikelen

Op zoek naar Mozart

2006-01-20T15:56:00.000+02:00

Documentaire van Phil Grabsky

>> Bekijk de trailer
(3MB - wmv-bestand)

Dirigent Roger Norrington over deze film: "This is the most comprehensive film about Mozart that I have ever seen"

Regisseur Phil Grabsky gebruikt de correspondentie van Mozart als uitgangspunt voor een film over het leven van dit muzikale genie.

Wolfgang Amadeus Mozart blijkt een man van vele gevoelens geweest te zijn. Als klein kind wordt al snel duidelijk dat hij een verbijsterend muzikaal talent heeft.

In chronologische volgorde komen meer dan 80 muzikale werken van Mozart aan bod. Er komen duidelijke gelijkenissen tussen Mozarts muziek en zijn echte leven aan de oppervlakte.
Bijna alle muzikale fragmenten uit de film zijn 'zichtbaar'. De kijker hoort ze niet alleen, hij wordt er als het ware bij betrokken.

Deze documentaire wordt door Canvas (VRT televisie) uitgezonden op:
donderdag 26 januari en 2 februari 2006

Webtip:

Officiële website: In search of Mozart

TKM Blog: Serie Mozart 2006

Overzicht artikelen

Mozart en de anderen

2006-01-16T22:31:00.000+02:00

>> Opium: Maarten 't Hart over Mozart
(streaming audio - 58 min)
Voor het beluisteren van de complete uitzending is een realplayer nodig.
bron: http://www.avrokunsttribune.nl/opium

In het AVRO radioprogramma 'Opium' had Tonko Dop een onderhoudend gesprek met schrijver Maarten 't Hart. Naast Bach en Schubert is Mozart zijn grote held.
En ook 't Hart pikt zijn graantje mee in het Mozart jaar 2006. Aan het eind van deze maand verschijnt zijn boek 'Mozart en de anderen'.
De anderen uit de titel zijn de vele componisten over wie ’t Hart met net zoveel kleur en kunde schrijft als over Mozart, maar niet kunnen tippen aan het genie uit Salzburg.
Het gesprek wordt onderbroken door twee prachtige aria's: 'Ruhe Sanft' uit het 'Singspiel' Zaïde, volgens 't Hart de mooiste melodie die Mozart gecomponeerd heeft, en de aria van Servilia 'S'altro che lacrime' uit 'La Clemenza di Tito' ("een klein wondertje").

Maarten 't Hart leest in het programma ook enkele fragmenten uit zijn nieuwe boek, o.a. over het mooiste stukje klassieke muziek ooit geschreven (zie luistertips).

Luistertips:
(mp3-fragmenten uit de Opium uitzending):

TKM Blog: Serie Mozart 2006

Overzicht artikelen

Dankbrief aan Mozart

2005-12-31T21:18:00.000+02:00

Karl Barth over Mozart
(Serie: Mozart 2006 - I)

>> Mozart: adagio uit 'Gran Partita'
(wma - streaming audio - bron: avroklassiek.nl)

"Geliefde Heer Kapelmeester en Hofcomponist!

(...)

Hoe het met de muziek staat daar, waar U zich nu bevindt, daarvan heb ik slechts een vaag vermoeden. De gedachte die ik in dat opzicht koester, heb ik eens zo verwoord: ik ben er niet helemaal zeker van of de engelen, als ze zich aan de lof Gods wijden, steevast Bach spelen - ik ben er echter wel zeker van dat ze, als ze onder elkaar zijn, Mozart spelen en dat de lieve God hen ook dan met groot genoegen aanhoort. "

Aldus de beroemde theoloog Karl Barth (1886-1968) in zijn dankbrief aan Mozart uit het 'Mozartjaar' 1956. Het was een idee van de Luzerner Neuesten Nachrichten om verschillende mensen te vragen zo'n dankbrief te schrijven. Barth, die elke dag met Mozart begon voor hij zich 'aan de dogmatiek zette' trad hiermee in het voetspoor van andere beroemde personen zoals Kierkegaard en Goethe die het niet konden laten van hun liefde voor Mozart te getuigen.

Ik leerde deze dankbrief in 1987 kennen als onderdeel van een door Uitgeverij Wever uitgegeven boekje. Zie de afbeelding van het omslag hierboven. Het boekje bevat, behalve de dankbrief, een voorwoord: "Belijdenis aan Mozart", een lang artikel over Mozart verschenen in de Zwingli-kalender van 1956 en een voordracht over Mozarts vrijheid, gehouden in Bazel op 29 januari 1956.

Nu 50 jaar later opnieuw een 'Mozartjaar' op punt van beginnen staat, moest ik direct denken aan deze dankbrief. 27 januari 2006 is Mozarts 250ste geboortedag, dus zullen we komend jaar opnieuw overstelpt worden met muziek en Mozart-merchandising op allerlei gebied.
In TKM Blog worden regelmatig de meest opmerkelijke Mozart-activiteiten belicht. Want Mozart blijft een fascinerend fenomeen.

In zijn dankbrief heeft Karl Barth zijn Mozart-fascinatie als volgt verwoord:

"Wat ik aan U te danken heb is eenvoudig dit, dat ik, zodra ik U beluister, mij op de drempel van een bij zonneschijn en onweer, bij dag en bij nacht goede, welgeordende wereld overgezet en dan als mens van de 20ste eeuw telkens weer met moed, met vaart, met zuiverheid en met vrede begiftigd vind. Met uw muzikale dialektiek in het gehoor is men in staat jong te zijn en oud te worden, te werken en te rusten, tevreden te zijn en treurig gestemd, kortom: te leven."

Webtip:

Stichting Mozart 2006 Nederland
Op de officiële website van deze stichting alles over de activiteiten in Nederland rond het Mozartjaar 2006. Er is ook een pagina met links naar internationale activiteiten.
Beschermheer is Nikolaus Harnoncourt.

Luistertip:

Mozart in Onvoltooid Verleden Tijd
Het radioprogramma OVT van de VPRO besteedt op Nieuwjaarsdag aandacht aan het begin van het Mozartjaar. Enkele Mozartkenners waaronder Leo Samama, Piet Verwijmeren en Bart van Oort praten over Mozart: hoe hij leefde en werkte, over zijn reizen en natuurlijk om naar zijn muziek te luisteren.
Op zondag 1 januari 2006 van 10.00 tot 12.00 uur op Radio 1. Ook later als 'Podcast' te beluisteren!

Leestips:

Wolfgang Amadeus Mozart / Karl Barth ; [vert. uit het Duits door Hermanus Wever]. - Franeker : Wever, cop. 1987. - 45 p. : ill. ; 21 cm. - Vert. van: Wolfgang Amadeus Mozart. - Zürich : Theologischer Verlag, 1956. - Met lit. opg.
ISBN 90-6135-425-0
Lees online:
- De lachende Barth
- De zin van Karl Barths voorliefde voor Mozart

TKM Blog: Serie Mozart 2006

Overzicht artikelen

Serie: Mozart 2006

2005-12-30T23:17:00.000+02:00

Dankbrief aan Mozart (zaterdag 31 december 2005)
Mozart en de anderen (maandag 16 januari 2006)
Op zoek naar Mozart (zondag 22 januari 2006)
Klarinetconcert (zondag 5 februari 2006)
Mozart op reis (dinsdag 21 februari 2006)
Mozart in Holland (woensdag 1 maart 2006)
Mozartheek (zondag 2 april 2006)

Leiderschap en dirigeren

2005-12-29T19:21:00.000+02:00

Prof. dr. R. A. Roe, hoogleraar managementwetenschappen UM,
in gesprek met Ed Spanjaard

Wat hebben leiderschap en dirigeren met elkaar te maken? Moet je als dirigent een geboren leider zijn? Gelden gangbare wetenschappelijke leiderschapsmodellen ook voor het dirigentschap?

TKM-zanger Robert Roe, hoogleraar organisatiewetenschap aan de Universiteit Maastricht is een groot liefhebber en kenner van klassieke muziek. Hij praat met Ed Spanjaard over (charismatisch) leiderschap, de macht van een dirigent en passie voor muziek.

Dit openbaar gesprek wordt georganiseerd door 'Studium Generale Universiteit Maastricht'
Woensdag 11 januari, 20.00 uur,
Kumulustheater, Herbenusstraat 89 Maastricht
Toegang: gratis
Reserveren: Uitbalie: (043) 350 55 55 (ma t/m za 13.00 – 18.00)

Webtips:

Website Studium Generale Maastricht
Ed Spanjaard in 'Vrije Geluiden'
(02/10/2005 - Streaming video)
Zondag 2 oktober jl. was Ed Spanjaard te gast in het VPRO programma 'Vrije Geluiden'. Via de website van dit programma is dit interview terug te zien, klik op de link hierboven. Het interview begint vanaf: 3.28 tot 38.14 min.

Eerdere berichten over Ed Spanjaard:

Podcasting Klassiek

2005-11-30T12:53:00.000+02:00

EEN NIEUWE MANIER OM RADIOPROGRAMMA'S TE BELUISTEREN,
WAAR EN WANNEER U HET ZELF WILT!

Een nieuwe hype in de digitale wereld: podcasten.
Podcasten is het ontvangen van een (geluids)bestand op uw computer via het internet. Bijvoorbeeld een favoriet radioprogramma.
Een klein en gratis software-programmaatje op uw computer controleert zelf of er een nieuwe uitzending beschikbaar is en als dat het geval is, dan haalt ie ‘m binnen. Vervolgens kunt u het bestand afspelen waar en wanneer u wilt. U kunt het binnengehaalde mp3-bestand namelijk niet alleen afspelen op uw computer, u kunt het ook op een cd branden of op uw mp3-speler zetten.

De klassieke muziekwereld heeft podcasting ontdekt. Sinds enkele weken biedt AvroKlassiek enkele radioprogramma's als podcast aan. Het wekelijkse Zondagochtendconcert in het Amsterdamse Concertgebouw kunt u voortaan geheel gratis als mp-3 bestand op uw PC krijgen. Afgelopen zondag bijvoorbeeld was er een uitvoering te beluisteren van het Requiem van Duruflé, onlangs nog uitgevoerd door TKM. (Een aantal TKM-ers waren er zondag live bij).
Uitzending gemist? Geen nood abonneer u op de podcast van het Zondagochtendconcert.

Hoe? Alle informatie is te lezen op de Avro podcast website.

Het gezaghebbende tijdschrift over klassieke muziek 'Luister' zal in het eerste nummer van het nieuwe jaar uitgebreid aandacht besteden aan het fenomeen podcasten. In het actuele nummer besteedt luister overigens ruim aandacht aan het fenomeen MP3. "Waar haalt u interessante klassieke MP3’tjes vandaan? Luister ging strandjutten op het web en stuitte op buitenkansjes, Pindakaas en dode links".

Binnenkort ook meer mp3 tips in TKM-Blog.

Webtips:

Faust: 10 jaar later

2005-11-25T09:01:00.000+02:00

Spanjaard dirigeert Berlioz

Luister naar drie koren uit 'La Damnation'
>> Ronde des Paysans (2.1 MB)
>> Choeurs de Buveurs (2.7 MB)
>> Slotkoor (2.8 MB)
Limburgs Concertkoor, LSO, Ed Spanjaard
(mp3-bestanden - opname 1995)

Vandaag is het op de dag af 10 jaar geleden dat het Limburgs Concertkoor (LCK) het tienjarig jubileum vierde met een indrukwekkend concert in het Maastrichtse Theater aan het Vrijthof. Op het programma de légende dramatique 'La Damnation de Faust' van Hector Berlioz. Samen met het LSO, John Bröcheler en andere gerenommeerde solisten en onder leiding van dirigent Ed Spanjaard werd het een onvergetelijke muzikale gebeurtenis.

Begin 1995 zag ik een advertentie waarin het Limburgs Concertkoor (LCK) tenoren opriep auditie te doen voor het jubileumconcert in november van dat jaar.
Ik besloot auditie te doen en werd aangenomen.
De volgende maanden werd er iedere zaterdagochtend en vele woensdagavonden in het Maastrichtse Conservatorium hard gewerkt onder leiding van LCK-dirigent Jan Hupperts.

Enkele weken voor het concert kwam Ed Spanjaard voor het eerst. Hij was onder de indruk van het werk van onze dirigent. Maar hij vond ons ook te mooi en te braaf zingen. We moesten boeren en liederlijke studenten verbeelden dus het mocht allemaal wat minder gepolijst. (beluister fragment 1 en fragment 2)

Van dit concert werd een radio-opname gemaakt.
Die vond ik afgelopen zomer terug.
Het bevestigde mijn herinnering, ja overtrof die zelfs nog. Een spannende uitvoering was het. Van de solisten maakte vooral de Amerikaan Scott Mac Allister als Faust, met zijn lyrische tenor, veel indruk. De overige solisten waren John Bröcheler als een vileine Méphistophélès en Yvonne Schiffelers als Margarita. In de kleine rollen: Chris de Moor als Brander en onze 'eigen' Karin Ruwette als 'Un Séraphin'.
Wat Spanjaard betreft. Het terugluisteren van de opname maakt opnieuw duidelijk wat ik toen ook onderging. Een dirigent die alles in de hand heeft en de materie volledig beheerst. Meesterlijk hoe hij de grote lijn in dit lange en complexe stuk vasthield zonder details over het hoofd te zien. In de laatste acte bouwt hij de spanning prachtig op naar de grote climax: Faust's rit naar de hel. Daarna volgt de ontspanning in het hemelse slotkoor (beluister fragment 3). Dat doen weinigen hem na, een geboren operadirigent.

Nu, tien jaar later, is Ed Spanjaard chef-dirigent van het Limburgs Symphonie Orkest en dirigeert hij regelmatig het Koninklijk Concertgebouworkest. Zijn drie voorgangers bij het LSO waren alle drie geen gelukkige benoemingen. Salvador Mas-Conde: een vreselijke dirigent met zijn dikdoenerij en voorliefde voor trage tempi, Shlomo Mintz: een goed violist maar een zeer matig dirigent en de kleine Junichi Hirokami: aanstekelijk maar soms ook erg oppervlakkig. Een gouden greep dus van het LSO Spanjaard chef te maken, want het orkest profileert zich steeds meer als een orkest waar bijzondere dingen gebeuren.

Kijktip (kijk online):

>> Ed Spanjaard in Vrije Geluiden
(02/10/2005 - Streaming video)
Zondag 2 oktober jl. was Ed Spanjaard te gast in het VPRO programma 'Vrije Geluiden'. Via de website van dit programma is dit interview terug te zien, klik op de link hierboven. Het interview begint vanaf: 3.28 tot 38.14.

Webtip:

Zie ook TKM Blog van 15 juli 2005.
Vrije Geluiden
Website van het gelijknamige televisieprogramma over muziek

De Muziekbeweging

2005-11-19T19:56:00.000+02:00

Verzet tegen de kaalslag in de muziekwereld.

Orkesten en ensembles verdwijnen.
Podia verdwijnen.
Ondersteunende instellingen verdwijnen of worden gedwongen te fuseren.
Radio 4 en de NPS cultuurprogrammering wordt bedreigd.
Muziekscholen verdwijnen.

Bijna ongemerkt vindt er een onomkeerbare kaalslag plaats in de muziekwereld. Een aantal musici heeft het initiatief genomen om het tij te keren en 'De Muziekbeweging' opgericht.
Zondag 20 november presenteert deze beweging zich in het nieuwe MuziekGebouw aan 't IJ met een actiedag vol muziek.
Via de website van De Muziekbeweging kunt u uw steun betuigen en reacties lezen van mensen die u al voor gingen. Een selectie:

Els van Swol:
‘Het vermogen om zich in te kunnen leven in de geest van een kunstwerk, of in de verbeelding van de maker ervan, wordt voorafgegaan door een gevoel van empathie voor de mensheid. In een land waar het laatste onder druk staat, wordt het eerste niet meer als een bestaansgrond ervaren. Terwijl het dát is dat ons in staat stelt samenhang aan ons leven te geven. Kunst is ‘het geweten van de politiek en het publiek’ beide. Laat dit licht niet doven!’

Joey Roukens, jong componist:
Het kabinet acht blijkbaar alleen die zaken belangrijk die direct economisch en sociaal nut opleveren. Ach, het Nederlandse muziekleven kan daarom wel worden wegbezuinigd.
Toch heeft de "kunstmuziek" bestaansrecht, al is het maar voor die kleine elite - de mensen werkzaam in het muziekleven, maar vooral ook het publiek: de enthousiaste concertbezoekers, de trouwe Radio4-luisteraars, etc. die niet op deze schandelijke wijze de dupe mogen worden. En juist dat elitaire karakter geeft aan waarom het behoud van dit muziekleven zo belangrijk is: het reflecteert nl. het feit dat deze muziek zich onderscheidt van en iets anders - iets meer, iets diepers - te bieden heeft dan het gemiddelde muziekaanbod van de MTV-Idols-cultuur. Zoals iedere kunstvorm, kan "onze" muziek alleen blijven voortbestaan als er de mogelijkheid is voor de mensen om überhaupt ermee in aanraking te komen - en die mogelijkheid is al beperkt door het erbarmelijke kunst- en cultuuronderwijs in dit land. Met de kaalslag die nu aan de gang is wordt die mogelijkheid de mensen vrijwel helemaal ontnomen.

René Meulenberg, productieleider Groot Omroepkoor:
Er is voortdurende financiële belemmering van muzikaal sterke en professionele muziekuitingen zoals de Internationale Koorbiënnale in Haarlem, het Muziekcentrum van de Omroep in Hilversum en de zichtbaarheid van de radio-ensembles op de televisie. Daarnaast is de amateurmuziekbeoefening al jaren ernstig bedreigd door de afbouw van subsidies aan muziekscholen en -verenigingen.

Harry Over, muziekdocent/dirigent:
Subsidies van gemeente aan muziekgezelschappen worden elk jaar gekort! dit gaat ten koste van het niveau, omdat de professionals die het leiden, gedwongen worden om naar iets anders uit te zien!

Frans van Gurp, programmamaker NPS/musicus:
Grote zorg baart mij het gebrekkige muziekonderwijs op basisischool en brugklas. Het resultaat van slecht beleid, reorganisaties, bezuinigen en groeiende moedeloosheid in het onderwijs. Over tien jaar komt er een generatie aan die zelden of nooit met andere dan commerciële muziek in aanraking is geweest! Dat is slecht voor hun eigen ontwikkeling, en slecht voor de toekomst van de muziek in Nederland.

Webtip:

De Muziekbeweging

Uniek concert

2005-11-07T16:21:00.000+02:00

Jan Hupperts dirigeert Brits programma

>> Luister online naar 'Steal away' van Tippett
(mp3 bestand - 1.3MB - 3.14 min)*
>> Luister online naar 'Agnus Dei' van Jenkins
(uit: The Armed Man - streaming audio - 1 min. fragment)

TKM-dirigent Jan Hupperts dirigeert dinsdag 8 november zijn andere koor, 'Toonkunstkoor Roermond', in een concert met werken van de Britse componisten Michael Tippett en Karl Jenkins.
Het concert begint om 20.00 uur in Theaterhotel 'De Oranjerie' te Roermond.

Webtips:

*Bron geluidsfragment: Jesus College Chapel Choir, Oxford

Gratis muziek downloaden

2005-11-04T14:09:00.000+02:00

Service van de Centrale Discotheek Rotterdam

De Centrale Discotheek Rotterdam (CDR) is de grootste (openbare) muziekbiliotheek van Nederland.
Vandaag start de CDR met het uitlenen van muziek via internet. Als eerste zijn de jazz- en klassieke cd’s van de platenlabels Challenge, Chesky en Naxos digitaal te leen. Iedereen in Nederland met computer (Windows XP met minimaal Service Pack 1 of Windows ME) en een breedband internetverbinding kan digitaal muziek gaan lenen.
U moet wel eerst het DigiLeen-programma downloaden en installeren. Met DigiLeen kunt u muziek opzoeken, downloaden en afspelen. De geleende muziekbestanden zijn een week afspeelbaar en zijn beveiligd tegen kopiëren. Zowel losse tracks als complete albums kunnen geleend worden. Bezoekers kunnen per week 100 nummers (credits) downloaden.
Gedurende een proefperiode van 1 jaar is het digitale lenen gratis!

Webtip:

www.muziekweb.nl
Deze site is een web van muziekkennis voor iedereen die zich wil oriënteren op het enorme terrein van ‘ingeblikte’ muziek en zijn of haar kennis wil vergroten en ontwikkelen.
Vanaf vrijdag 4 november, 18.00 uur, kunt u via 'muziekweb.nl' het DigiLeen-programma downloaden.

Bariton en organist

2005-10-27T20:02:00.000+02:00

Hans van Heiningen en Jean-Pierre Steyvers

>> Hans van Heiningen zingt Schubert
Stürmische Morgen (Winterreise)
MP3-sample van zijn website - 0.52 min

>> Jean-Pierre Steyvers speelt Corette
Élévation - Fonds d'Orgue
RM-sample* van zijn website - 0.50 min
Alleen te beluisteren met RealPlayer

Hans van Heiningen werkte nog niet eerder met TKM. We verheugen ons dan ook op deze eerste kennismaking. Op zijn website besteedt hij in de rubriek 'Actueel' aandacht aan het concert komende zondag met een kort Engelstalig artikel over het Requiem van Duruflé.
Van Heiningen studeerde aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam en vervolgde zijn studie in Utrecht en Parijs bij Udo Reinemann. Hij volgde meestercursussen bij o.a. Elisabeth Schwarzkopf en Robert Holl.
Als solist trad hij op bij diverse festivals en vervulde hij gastrollen bij alle Nederlandse operagezelschappen. Ook werkte hij mee aan een uitvoering van Ravel`s L’Enfant et les Sortilège, uitgevoerd in de Parijse Opera Garnier. Succesvol zijn ook zijn optredens als liedzanger. Schuberts Winterreise zette hij ook op CD. Hij verleent solistische medewerking aan oratoriumkoren en orkesten en werkte samen met dirigenten als Jos Vermunt, Edo de Waard, Sigiswald Kuijken en Ed Spanjaard.
In november keert Hans van Heiningen terug naar Maastricht om een rol te zingen in de jubileumproductie van Opera Zuid: 'De Speler' van Sergej Prokofjev.

Jean-Pierre Steyvers studeerde hoofdvak orgel, piano en kerkmuziek aan het Maastrichts Conservatorium en aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam. Zijn docenten voor orgel waren Jean Wolfs, Kamiel D'Hooghe en Jacques van Oortmerssen. Tijdens en na zijn studie volgde hij diverse masterclasses en interpretatiecursussen bij gerenommeerde organisten. Hij is prijswinnaar van verschillende internationale orgelconcoursen en geeft concerten in binnen- en buitenland. Vooral in Rusland is hij een graag geziene gast, hij was er jurylid bij orgelconcoursen en gaf concerten met orkesten uit Moskou, Samara en Kazan. Jean-Pierre Steyvers maakt ook CD-opnamen en is ook als koordirigent actief. Op zijn informatieve website schrijft hij over zijn vocale- en instrumentale benadering van het orgelspel: "In mijn orgelconcerten combineer ik instrumentale opvattingen met principes van het vocale idioom uit mijn praktijk als koordirigent. Frasering, articulatie en dictie zijn dan ook belangrijke aspecten van mijn orgelspel. Ik laat mijn orgel zingen… !"
In 2003 speelde Jean-Pierre de orgelpartij in de TKM-uitvoering van de orkestversie van Duruflé's Requiem. In de orgelversie, die komende zondag wordt uitgevoerd, is zijn aandeel veel prominenter. Deze versie doet de complexe, maar ook heldere, open polyfone stijl van Duruflé veel meer recht.

Webtips:

Kara Lundsdatter en Gabor Bartos

2005-10-26T21:35:00.000+02:00

Mezzo-sopraan en cellist

Komende zondag geeft Toonkunstkoor Maastricht (TKM) een matineeconcert met 3 boeiende koorwerken. Deze week in TKM Blog aandacht voor de musici die aan dit concert meewerken.
Vandaag aandacht voor mezzo-sopraan Kara Lundsdatter en cellist Gabor Bartos. Tijdens het concert op 30 oktober zullen zij - samen met organist Jean Pierre Steyvers - te horen zijn in het prachtige 'Pie Jesu' uit het 'Requiem' van Maurice Duruflé. In oktober 2004 werkten zij ook mee aan het TKM Lustrumconcert en waren toen o.a. te horen in het 'Domine Deus, Agnus Dei' uit het 'Gloria' van Vivaldi.

>> Luister online naar Kara en Gabor
'Domine Deus, Agnus Dei' uit 'Gloria' (Vivaldi)
m.m.v. TKM, orkest en organist Peter Soeters
muzikale leiding: Jan Hupperts
(mp3-bestand (4.2 MB) - TKM opname, oktober 2004 - 4.30 min)

Kara Lundsdatter, mezzosopraan, werkte al vanaf haar vijfde mee in diverse koren en theaterproducties. Zij studeerde theater en zang aan de California State University, Stanislaus en aan de San Francisco State University. In Kopenhagen studeerde zij zang bij de Koninklijke Deense Opera. Na een kort verblijf aan de Hochschule für Musik in het Duitse Trossingen, kwam ze in september 2003 naar het Conservatorium Maastricht waar ze les kreeg van Yvonne Schiffelers.
Kara zong o.a. rollen in opera’s van Lortzing en Puccini. In juni jl. zong zij in Maastricht één van de hoofdrollen in Antigone van Tomassa Traetta. Bovendien is Kara Lundsdatter vaak te zien als soliste bij verschillende Limburgse koren.
In oktober 2004 zong zij in het TKM Lustrumconcert de altpartij in werken van Haydn en Vivaldi. Het fragment bovenaan dit bericht is uit dit concert.

Gabor Bartos, cello, is beroepscellist sinds zijn 21ste en speelt al sinds zijn zevende. Als kind zong hij in het beroemde Hongaarse radio- en tv-kinderkoor. Na het conservatorium volgde hij de Frans Liszt Muziekacademie in Budapest. Hij speelde in de Hoofdstadoperette, tijdens zijn diensttijd volksmuziek en in 1976 werd hij lid van het Budapest Symfonie Orkest, waar hij de laatste jaren solo-cellist was. Tijdens een tournee in Duitsland deed hij in het geheim auditie bij het LSO en werd direct aangenomen. Op aswoensdag (!) 1982 begon hij zijn werkzaamheden in Maastricht en sindsdien is hij LSO-cellist. Gabor is ook als pedagoog actief en introduceerde de beroemde Kodály-methode in Nederland. Zijn passie is de muziek uit de jaren '20, die hij in zijn vrije tijd speelt met ‘The Spats Company’. Voor TKM speelt Gabor een belangrijke rol als organisator en samensteller van diverse instrumentale ensembles die het koor tijdens uitvoeringen begeleiden.
Gabor Bartos heeft een interessante website waar veel informatie te vinden is over zijn talrijke activiteiten.

Webtip:

Bartos Entertainment
foto Gabor, bron: website, fotograaf: Rob Holthuis

TKM Matineeconcert

2005-10-25T22:39:00.000+02:00

Zondag 30 oktober 2005 - aanvang: 14.00 uur
Sint Janskerk, Vrijthof Maastricht

Zondag 30 oktober 2005 gaf Toonkunstkoor Maastricht (TKM) een matineeconcert met 3 boeiende koorwerken. In TKM Blog aandacht voor de musici die aan dit concert meewerkten.

Kara Lundsdatter en Gabor Bartos
(woensdag 26-10-2005)
Hans van Heiningen en Jean-Pierre Steyvers
(donderdag 27-10-2005)
Jan Hupperts
(vrijdag 28-10-2005)

(klik op onderstaande afbeelding voor meer informatie)

Het graf van Pierre l'Englouti

2005-10-18T23:02:00.000+02:00

ROSE MADDER

Eens komt het eind aan al mijn mooie kleuren,
als nu, en dan de doodsdienst zonder fantasie.
Misschien dat rose en gele bloemen geuren
rond het kadaver van Pierre l'Englouti.
Geen witte, geen in lila, geen in blauw
en zeker geen met geuren van de vrouw.
Kom, kom, ik leef nu nog en ik wil
voor ‘t laatst eens kijken door mijn rose bril,
als toen ik mijn eerste boompje tekende
met meer dan rose appels naast een beek en de
kimmen van uit mijn kleine bed
hoorde in muzieken van oranje en violet.
Mijn tijd is om! Als alle wijzen en dwazen
moet ik gaan. Van heel het mensenspel
neem ik afscheid door mijn bril met rose glazen
en wuif ik de Grote Verfdoos Aarde en Zon voorgoed:
'Vaarwel!'

Pierre Kemp
(slotgedicht uit de bundel: 'Engelse verfdoos')

De laatste jaren van zijn leven werd Pierre Kemp gehinderd door aanvallen van ernstige duizeligheid, een verminderd gezichtvermogen en allerlei andere kwalen en kwaaltjes. Lezen werd steeds moeilijker. Aan het eind van zijn 'biografisch essay'* schrijft Harry Prick over deze laatste jaren:

"Nu hij niet langer genieten kon van zijn exquise bibliotheek, zocht hij nog vaker dan vroeger heul bij zijn al even uitzonderlijke discotheek. (...) In februari 1967 moest Kemp, naar hij hoopte tijdelijk, afscheid nemen van zijn verzencahiers, zijn boeken en zijn platenverzameling en van zoveel anders dat hem lief was in de Maastrichtse Turennestraat 21. Hij zou dit alles niet meer terugzien. Opgenomen in het ziekenhuis Sint Annadal waar hij op zijn langdurig maar gelukkig nagenoeg pijnloos ziekbed nog - kort voor zijn overbrenging naar Calvariënberg - van Ridder tot Officier in de Orde van Oranje Nassau bevorderd werd, overleed hij op vrijdag 21 juli 1967. Op 26 juli werd hij begraven op het R.K.kerkhof Oostermaas. "

Het graf is er nog - zie de foto die ik onlangs maakte - maar er geuren geen rose en gele bloemen bij. Integendeel. Het graf is verwaarloosd, aan het verzakken, de steen zit onder de aanslag. Maastricht heeft weinig oog meer voor haar overleden dichters. Ook bij Kemps leven kwam de erkenning van zijn geliefde stad erg laat, zoals Prick opmerkt:

"De Gemeente Maastricht begreep dat zij er nu echt niet nog langer onderuit kon en nam dan ook op 19 september [1959] haar grote zoon goedgunstig op in de rij van houders der stedelijke eremedaille."

Laten we dit laatste bericht in de serie: Kemp en Debussy besluiten met de kleuren en geuren van de door Kemp zo geliefde Franse meester. Zijn 'Syrinx' is een meesterwerkje voor slechts één instrument: de fluit. Het is het enige voltooide fragment uit de toneelmuziek bij een theaterstuk van Gabriel Mourey en verbeeldt het laatste gezang van de God Pan voor hij sterft.

>> Luister online: Syrinx (Debussy)
(mp3 - 2.3 Mb - 2.27 min)**

Het graf van Kemp en echtgenote

Het graf van Debussy
Passy Cemetery, Paris

Webtip:

Biografisch essay over Pierre Kemp door Harry G.M. Prick
Afkomstig uit: Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde te Leiden 1971-1972, pag. 185-207
*Herzien en bijgewerkt in: "Bladeren en lezen in groot verstaan" : Pierre Kemp in de wereld van het boek / Wiel Kusters, Harry G.M. Prick. - Universitaire Pers Maastricht, 1995. - ISBN 90-5278-183-4

Geluidsbron:

Michel Debost (fluit)
EMI 5851712 2 CD ALBUM

TKM Blog: Serie Kemp en Debussy

Overzicht artikelen